Blog: Keurmerken op voeding

 

Keurmerken op voeding

Steeds meer verpakkingen bevatten een keurmerk. Het zou de consument moeten helpen bij het maken van een gezondere keuze of duurzaam verantwoorde keuze, maar is dit ook zo?

 

Wat is een keurmerk?

Een keurmerk wordt gezien als een beeldmerk/logo wat veelal op de voorzijde van een verpakking wordt afgebeeld. Het beeldmerk/logo laat zien dat een product voldoet aan bepaalde eisen die voor het betreffende keurmerk zijn opgesteld. Bijvoorbeeld of een product een duurzamere of gezondere keuze is. Het dient ervoor om consumenten een bewuste(re) keuze te laten maken bij de aankoop van een product.

Een keurmerk wordt in principe getoetst door een onafhankelijke en deskundige instantie, afkomstig van een betrouwbare bron. De keurmerkeigenaar verkoopt zelf géén producten. Bij een keurmerk kan een certificaat uitgegeven worden waarop de keurmerk verlenende instantie verklaart dat een product aan de specifieke eisen -van het keurmerk- voldoet.

 

Wat zegt een keurmerk?

Dat is nog altijd een lastige vraag. Er worden heel veel keurmerken gebruikt en veelal gaan ze maar over één duurzaamheidsthema. En als een product geen keurmerk draagt, is het ook niet altijd minder duurzaam, maar een keurmerk geeft wel garanties.

 

Waarom een keurmerk?

Steeds meer consumenten maken een bewustere keuze als het om voeding gaat. Er is steeds meer behoefte aan duidelijkheid. Een product met een bepaald keurmerk kan zich op aan aantal manieren onderscheiden ten opzichte van een gangbaar product. Het kan aangeven dat een product veilig en/of gezond en/of duurzaam geproduceerd is, maar ook of het geteeld is volgens biologische productiemethoden of een streekeigen karakter heeft. Het kan voor de consument een makkelijk hulpmiddel zijn om een weloverwogen keuze te maken.

Indien een product overigens geen keurmerk heeft, dan hoeft dit niet te betekenen dat het product niet duurzaam is verkregen. Het is echter alleen niet aantoonbaar gemaakt.

 

Is een keurmerk altijd betrouwbaar?

De afgelopen jaren zijn er ontzettend veel keurmerken bij gekomen. Er zijn wel rond de 100 duurzaamheidskeurmerken voor voeding in omloop. Dat maakt het voor de consument niet makkelijk om een goede keuze te maken. Milieu Centraal heeft met medewerking van het Voedingscentrum en andere experts diverse keurmerken in 2019 opnieuw bekeken en beoordeeld.

Bij de beoordeling is vooral gekeken naar de duurzaamheidswinst, transparantie en de betrouwbaarheid. Met transparantie wordt bedoeld dat informatie over het keurmerk makkelijk te vinden is voor de consument en een goed beeld geeft waar het keurmerk over gaat en wat de eisen zijn. Daarnaast hebben ze onderscheid gemaakt tussen onafhankelijke keurmerken en eigen logo’s van producenten.

 

Er zijn 10 TOPkeurmerken uit de beoordeling naar voren gekomen die het hoogst scoren op 3 eisen:

  • ambitie: de eisen met betrekking tot milieu, dierwelzijn en/of mens & werk gaan veel verder dan gemiddeld in de sector
  • transparantie: de eisen zijn eenvoudig te vinden online en zijn ook concreet geformuleerd. Daardoor zijn ze voor iedereen makkelijk te begrijpen
  • betrouwbaarheid en betrokkenheid: er is een onafhankelijke controle, bij voorkeur goedgekeurd door de Raad voor Accreditatie (of een vergelijkbare buitenlandse instelling). Of het keurmerk is lid van ISEAL (onafhankelijke organisatie voor het bevorderen van duurzaamheid). Daarnaast volgen er ook maatregelen voor de gebruikers indien zij niet voldoen aan de eisen van het keurmerk en er wordt jaarlijks verslag gedaan van de duurzaamheidsprestaties

 

ASC staat voor Aquaculture Stewardship Council. Het is bedoeld voor kweekvis en heeft als doel de invloed van het kweken van vis op het milieu te verlagen. Het heeft regels voor minder antibioticagebruik, duurzaam visvoer en betere arbeidsomstandigheden voor het personeel.

 

Het Beter Leven keurmerk staat voor dierenwelzijn. Het kent drie niveaus voor dierenwelzijn: 1, 2 of 3 sterren. Wat een ster precies inhoudt, hangt af van het diersoort, maar in het algemeen geldt dat 1 ster staat voor een kleine verbetering van het dierenwelzijn t.o.v. gangbare vleesproducten. 2 sterren gaat al iets verder op het gebied van dierenwelzijn, zoals meer ruimte en afleiding. 3 sterren staan op biologische producten of vergelijkbare systemen. Het verschil tussen de sterren zit bijvoorbeeld in de ruimte die dieren krijgen, de stalcondities, of dieren naar buiten kunnen en transportduur.

 

Demeter is een keurmerk voor biodynamische landbouw en voeding. Het voldoet minimaal aan de normen van biologische landbouw, maar het gaat een stap verder. Boeren en verwerkers dienen zich te houden aan normen en richtlijnen, welk zijn opgenomen in een handboek. Op de website is veel informatie hierover te vinden.

 

Fairtrade is een keurmerk van de Nederlandse stichting Max Havelaar. Het garandeert dat producten voldoen aan normen voor eerlijke handel en rekening houdt met het milieu. Boeren en telers ontvangen een vaste minimumprijs. Het keurmerk wordt gebruikt op producten afkomstig uit ontwikkelingslanden.

 

Het Biologisch keurmerk is een Europees keurmerk voor biologische producten. Biologisch heeft een wettelijke status. Er zijn strenge eisen voor dierwelzijn en milieu. Dieren moeten naar buiten kunnen en krijgen biologisch voer. In de stal hebben ze meer ruimte dat gangbaar vee. Er zijn strenge eisen aan het antibioticagebruik.

 

EKO is een keurmerk wat gelijk staat aan die van het Europese keurmerk voor biologische landbouw. Het geeft aan dat een product afkomstig is van biologische landbouw. Het is gebaseerd op het Europees keurmerk voor biologische producten en daarnaast aangevuld met plusnormen voor het behoud van milieu, natuur en landschap en het welzijn van dieren.

 

MSC staat voor Marine Stewardship Council en staat op visproducten die afkomstig zijn van duurzame visserij. Er vindt geen overbevissing plaats en er wordt zo min mogelijk schade toegebracht aan het leven in de zee, met weinig bijvangst.

 

Rainforest Alliance is een keurmerk voor o.a. koffie, thee, chocolade en bananen. Het zet zich in voor natuurbehoud en betere sociale omstandigheden in landbouw, bosbouw en toerisme. Er is een onafhankelijke controle door geaccrediteerde partijen. Als het product een logo draagt, dan is minimaal 90% van de ingrediënten gecertificeerd. Producten waarbij 30-90% van de ingrediënten gecertificeerd is, mogen het logo dragen, maar op de verpakking moet dan de tekst zijn toegevoegd die het percentage aangeeft.

 

UTZ is een keurmerk voor eerlijke handel in koffie, thee, cacao en hazelnoten. Er worden minder bestrijdingsmiddelen gebruikt en boeren en telers ontvangen een eerlijke prijs en werken onder goede werkomstandigheden.

 

Met ingang van 2019 is er een nieuwe internationale naam voor het Milieukeur-keurmerk: On The Way To PlanetProof. Het keurmerk kun je tegenkomen op zuivel, groenten en fruit, eieren, maar ook op bloemen, planten, bomen en bloembollen. Het doel is dat het productie duurzamer geproduceerd is en daardoor beter voor natuur, milieu, klimaat en dier.

 

Wat kan een keurmerk opleveren?

Het blijkt dat keurmerken echt een meerwaarde geven aan een product. Recent onderzoek wijst uit dat de consument meer duurzame producten koopt. In 2019 groeide de omzet van voedsel met een duurzaamheidskeurmerk met maar liefst 26%, terwijl de totale voedselomzet met 4,2% steeg. Dat blijkt uit de Monitor Keurmerken Retail. Het Beter Leven keurmerk heeft de grootste groei doorgemaakt van 25%, terwijl het Biologisch keurmerk groeide met maar 5%.

 

Zelf doen of uitbesteden?

U kunt natuurlijk proberen alle informatie rondom keurmerken zelf te verzamelen en verwerken, echter dient er rekening gehouden te worden met diverse uitzonderingen. Wilt u een keurmerk op uw product(en), dan bent u bij VoedingVeilig aan het juiste adres. Benieuwd geworden naar de mogelijkheden, vraag dan gratis en vrijblijvend een kennismakingsgesprek aan.

Blog: De ins en outs van KWID

 

De ins en outs van KWID

U heeft dit woord vast vaker gehoord, maar waar staat de afkorting precies voor en hoe moet het toegepast worden?

 

Waar staat KWID voor?

In de praktijk wordt vaak de afkorting KWID gebruikt (in het Engels QUID). Dit staat voor “kwantitatieve ingrediëntendeclaratie” (in het Engels “Quantitative Ingredient Declaration”). Het is een vermelding van de hoeveelheid van een ingrediënt of categorie ingrediënten wat in een levensmiddel is gebruikt. Het percentage moet in de ingrediëntendeclaratie worden benoemd of onmiddellijk in/naast de benaming van het product wanneer dit ingrediënt bijvoorbeeld in woorden, symbolen of afbeeldingen op de verpakking wordt benadrukt.

 

Wanneer is een KWID verplicht?

Er is nog altijd veel discussie wanneer de KWID-regels moeten worden toegepast. Volgens artikel 9 van de Verordening (EU) nr. 1169/2011 is het vermelden van de hoeveelheid van bepaalde ingrediënten of categorie ingrediënten verplicht. In artikel 22 wordt aangegeven dat er drie gevallen zijn waarin het percentage van een ingrediënt moet worden vermeld.

 

1. Wanneer het ingrediënt voorkomt in de benaming van het levensmiddel of door de consument gewoonlijk met die benaming wordt geassocieerd. Bijvoorbeeld:

  • perzikyoghurt: hoeveelheid perziken dient vermeld te worden
  • notenpasta: hoeveelheid noten dient vermeld te worden
  • roombotercake: hoeveelheid roomboter dient vermeld te worden

 

En het dient ook benoemd te worden bij de ingrediënten wanneer de consument een bepaald ingrediënt verwacht. Zoals:

  • hamburgers: hoeveelheid vlees dient vermeld te worden
  • guacamole: hoeveelheid avocado dient vermeld te worden
  • hutspot: hoeveelheid wortel en ui dient vermeld te worden

 

2. Wanneer het ingrediënt opvallend in woord, beeld of grafische voorstelling op de etikettering is aangegeven. Bijvoorbeeld:

  • Een ingrediënt opvallend wordt aangegeven op de verpakking op een andere plek dan in de benaming. Bijvoorbeeld de tekst “krenten” op een pak met granenbiscuits. Het percentage krenten dient vermeld te worden
  • Een ingrediënt dat in een andere stijl van de letters opvallend wordt aangegeven om op een andere plek dan in de beaming naar het ingrediënten te verwijzen
  • Wanneer beelden worden gebruikt om selectief één of meer ingrediënten aan te geven. Bijvoorbeeld een drinkyoghurt waarop frambozen zijn afgebeeld. Het percentage frambozen dient dan vermeld te worden
  • Wanneer een ingrediënt opvallend wordt aangegeven door een beeld dat verwijst naar de oorsprong ervan. Bijvoorbeeld een afbeelding of tekening van een koe om melkingrediënten te benadrukken, zoals bij melk, yoghurt en roomboter

 

3. Wanneer het ingrediënt het levensmiddel karakteriseert en onderscheidt van producten waarmee het zou kunnen verward. Bekende voorbeelden hiervan zijn mayonaise en amandelmarsepein. Voor mayonaise dient de hoeveelheid olie en ei te worden gekwid en voor marsepein dient de hoeveelheid amandelen gekwid te worden.

 

Wanneer is een KWID niet verplicht?

In bijlage VIII, punt 1 van Verordening (EU) nr. 1169/2011 staat aangegeven voor welke ingrediënten de kwantitatieve opgave niet verplicht is.

Hieronder een opsomming van een aantal van deze punten:

  • Wanneer het netto-uitlekgewicht verplicht is. De hoeveelheid van het ingrediënt kan hierbij op basis van het netto-uitlekgewicht worden berekend. Als dit niet kan, dan geldt deze regel niet. Een goed voorbeeld hiervan zijn producten in opgietvloeistoffen, zoals bijvoorbeeld olijven, abrikozen, ananas, enz.
  • Als de hoeveelheid van het ingrediënt op grond van andere EU regels op de verpakking moet worden vermeld. Dit is al vastgelegd in andere richtlijnen, zoals bijvoorbeeld bij cacao en chocoladeproducten moet het percentage cacaobestanddelen worden vermeld
  • Indien van een ingrediënt maar een klein beetje is toegevoegd voor smaak of aroma
  • Wanneer het ingrediënt in de aanduiding genoemd wordt, maar de hoeveelheid niet van belang is voor de koper.
  • Als specifieke EU regels de hoeveelheid van het ingrediënt nauwkeurig aangeven zonder dat het op de verpakking moet worden vermeld
  • Voor mengsels van vruchten, groenten of paddenstoelen, specerijen of kruiden waarvan geen enkele aanmerkelijk in gewicht overheerst. Dit mag worden aangeduid als ‘in wisselende verhoudingen’, onmiddellijk gevolgd door de lijst van de aanwezige vruchten, groenten of paddenstoelen, specerij of kruiden. In dit geval dient het totale gewicht in de ingrediëntenlijst vermeld te worden
  • Als bij de benaming “met zoetstof(fen)” of “met suiker(s) en zoetstof(fen)” verplicht is, hoeft er niet gekwid te worden bij de suiker(s) en/of zoetstof(fen)
  • Voor toegevoegde vitamines en mineralen waarvoor voedingswaardevermelding verplicht is

 

Daarnaast zijn er nog een aantal uitzonderingen op de KWID-verplichting voor ingrediënten die opvallend zijn aangegeven in woord, beeld of grafische voorstelling. In deze gevallen is KWID ook geen verplichting:

  • Wanneer het gaat om een realistisch beeld wat op een verpakking wordt getoond
  • Wanneer het beeld “een serveertip” toont
  • Wanneer het beeld op de verpakking alle ingrediënten van het levensmiddel toont, zonder een specifiek ingrediënt opvallend aan te geven

 

Hoe dient KWID vermeld te worden?

De wetgeving geeft aan dat dit op twee manieren mogelijk is:

  1. In of onmiddellijk naast de benaming van het product.
  2. In de lijst van ingrediënten.

 

Voorbeelden:

  • Aardbeienyoghurt
  • Yoghurt met X% aardbei
  • Ingrediënten: magere yoghurt, suiker, aardbei, gemodificeerd maiszetmeel, (etc.).
    • Op basis van optie 1 gekwid.

 

  • Aardbeienyoghurt
  • Aardbeienyoghurt bevat X% aardbei
  • Ingrediënten: magere yoghurt, suiker, aardbei, gemodificeerd maiszetmeel, (etc.).
    • Op basis van optie 1 gekwid.

 

  • Aardbeienyoghurt
  • Ingrediënten: magere yoghurt, suiker, X% aardbei, gemodificeerd maiszetmeel, (etc.).
    • Op basis van optie 2 gekwid.

 

De hoeveelheid dient uitgedrukt te worden als percentage wat overeen moet komen met de hoeveelheid van het ingrediënt of de ingrediënten op het ogenblik waarop zij worden gebruikt.

 

Welke uitzonderingen zijn hierop van toepassing?

  • Voor levensmiddelen waarbij vochtverlies is opgetreden door een thermische of andere behandeling, dan wordt het percentage op het eindproduct berekend. Zoals bijvoorbeeld varkensvlees in salami waarvoor 120 gram varkensvlees wordt gebruikt voor 100 gram salami
  • De hoeveelheid vluchtige ingrediënten worden vermeld als percentage dat daadwerkelijk in het eindproduct is achtergebleven. Dus dan wordt er niet gekeken naar hoeveel er tijdens de bereiding is toegevoegd. Bijvoorbeeld brandewijn in gebak of desserts
  • De hoeveelheid ingrediënten die in geconcentreerde of gedehydrateerde vorm wordt gebruikt en tijdens fabricage wordt gereconstitueerd, kan worden gekwid als hun gewichtspercentage voordat zij werden geconcentreerd of gedroogd. Zoals magere melkpoeder met water als ingrediënt in een vloeibaar product mag worden gekwid als magere melk in de receptuur
  • Als het om geconcentreerde of gedehydrateerde levensmiddelen gaat waaraan water moet worden toegevoegd, kan de hoeveelheid van de ingrediënten worden gekwid als gewichtspercentage in het gereconstitueerde product. Bijvoorbeeld als droge bruine bonen worden geweld en gebruikt in een kant-en-klaar bonengerecht, dan mag het percentage van de bonen “na het wellen” worden gekwid.

 

Tot slot……

  • Bij de berekening van het percentage voor de KWID moet het toegevoegd water ook worden meegerekend als het aanwezig is in een kleinere hoeveelheid dan 5%.
  • Er is geen minimale hoeveelheid bepaald waarin een ingrediënt of ingrediënten in een levensmiddel aanwezig moeten zijn.
  • Een percentage mag voor of achter (al dan niet met haakjes) het ingrediënt worden genoteerd.
  • De KWID-vermelding mag in geen geval tot misleiding leiden.

 

Zelf doen of uitbesteden?

U kunt natuurlijk proberen alle regels rondom KWID zelf toe te passen, maar heeft u hier wel tijd én zin in? Laat VoedingVeilig een check doen op uw etiketten, labels en/of verpakkingen. Benieuwd geworden naar de mogelijkheden, vraag dan gratis en vrijblijvend een kennismakingsgesprek aan.

Blog: Herkomstetikettering, verplicht of vrijwillig?

 

Herkomstetikettering, verplicht of vrijwillig?

Verordening (EU) nr. 1169/2011 is inmiddels niet meer weg te denken in de levensmiddelensector. Deze Europese wetgeving is in het leven geroepen om de consument een goede voedselkeuze te laten maken. Zo moet het voor de consument duidelijk zijn waar een levensmiddel vandaan komt met als doel eerlijke informatie te geven.

Omdat er nog veel onduidelijkheid bestond over de herkomstvermelding is op 28 mei 2018 Uitvoeringsverordening (EU) nr. 2018/775 gepubliceerd met nieuwe regels rondom de vermelding van het land van oorsprong en het land van herkomst van het primaire ingrediënt van een levensmiddel.

 

Wat wordt bedoeld met “land van oorsprong” of “plaats van herkomst”?

Het land van oorsprong is het land waar planten of dieren zijn geteeld of opgegroeid, of waar een ingrijpende bewerking van een voedingsmiddel plaatsvond. De plaats van herkomst is de plaats waar het levensmiddel is geproduceerd.

 

Wanneer vermelden “land van oorsprong” of “plaats van herkomst”?

Volgens Verordening (EU) nr. 1169/2011, artikel 26 is het vermelden van land van oorsprong of de plaats van herkomst verplicht:

  • a) indien het weglaten daarvan de consument zou kunnen misleiden.
  • b) voor vlees dat valt onder de codes van de Gecombineerde Nomenclatuur (GN) van bijlage XI. In bijlage XI worden de vleessoorten genoemd waarvoor de herkomstvermelding verplicht is.

Naast deze productcategorieën bestaat er ook verticale wettelijke verplichtingen aangaande oorsprongsvermelding, zoals voor honing, groenten en fruit, vis en olijfolie.

Indien het land van oorsprong of plaats van herkomst wordt vermeld en dit niet komt overeenkomt met de herkomst van het primaire ingrediënt, dan zou ook de herkomst van het primaire ingrediënt (of primaire ingrediënten) ook benoemd moeten worden.

Een naam, handelsnaam of adres van de exploitant vormt overigens geen aanwijzing van herkomst. Denk hierbij aan bijvoorbeeld een private label. Als de herkomst een ander land betreft, dan dient dit duidelijk vermeld te worden op een etiket.

 

Waarom een aanvulling op artikel 26 van Verordening (EU) nr. 1169/2011?

Het was altijd al een verplichting om de herkomst te vermelden als het weglaten van deze informatie de consument zou kunnen misleiden. Het was alleen onduidelijk hoe dit vermeld moest worden. In Verordening (EU) nr. 2018/775, art. 2 staan nu twee manieren van herkomstetikettering benoemd:

1. Een verwijzing naar een geografisch gebied dat voor de consument gemakkelijk te begrijpen is. Stel een primair ingrediënt komt afgewisseld uit Noorwegen en Nederland. Noorwegen valt niet onder de Europese wetgeving. De vermelding kan dan bijvoorbeeld op de volgende manier gemaakt worden:

  • EU en niet EU
  • Noorwegen en Nederland
  • EU (Nederland) en niet EU (Noorwegen)

2. Een vermelding dat de herkomst van het primaire ingrediënt van het levensmiddel niet gelijk is aan dat van het product. Zoals “(naam van het/de primaire ingrediënt(en) is/zijn niet afkomstig van (het land van oorsprong of de plaats van herkomst)”. Bijvoorbeeld aardbeienjam uit de Betuwe, waarin de aardbeien (het primaire ingrediënt) uit bijvoorbeeld Frankrijk afkomstig zijn wordt dit vermeld op de verpakking als: de aardbeien zijn niet afkomstig uit Nederland.

 

Primair ingrediënt, wat houdt dat precies in?

Het primaire ingrediënt kan gaan om een kwantitatief primair ingrediënt (omdat het bijvoorbeeld voor meer dan 50% van het levensmiddel uitmaakt, zoals de melk in kaas) of het kan gaan om een kwalitatief primair ingrediënt (omdat het gewoonlijk met de benaming van het levensmiddel wordt geassocieerd, zoals de knoflook in aioli).

Een levensmiddel kan 1 primair ingrediënt hebben, meer dan 1 primair ingrediënt of zelfs helemaal geen primair ingrediënt. Het primaire ingrediënt kan bij meer dan 1 primair ingrediënt ook bestaan uit bijvoorbeeld een kwantitatief primair ingrediënt én een kwalitatief primair ingrediënt.

 

Hoe dient deze afwijkende herkomst gepresenteerd te worden op de verpakking?

De afwijkende herkomst moet in hetzelfde gezichtsveld staan als de herkomstvermelding van het product. Ook dient het lettertype van deze tekst van het primaire ingrediënt minimaal 75% de grootte te zijn ten opzichte van de tekst over de herkomst. Het mag alleen in woorden vermeld worden en bijvoorbeeld niet doormiddel van grafische afbeeldingen.

 

Moet mijn verpakking aangepast worden na invoering van Verordening (EU) nr. 2018/775?

Allereerst moet u zich afvragen of herkomstvermelding een wettelijke verplichting is voor uw product. Is er mogelijk sprake van misleiding? Daarnaast is het van belang om na te gaan welke teksten en geografische afbeeldingen op het product gepresenteerd staan. Als de verpakking doet vermoeden dat de herkomst anders is dan het primaire ingrediënt, dan dient u de herkomst van het primaire ingrediënt te benoemen.

 

Zelf doen of uitbesteden?

U kunt natuurlijk proberen alle regels van de herkomstetikettering zelf te verzamelen en verwerken, echter dient er rekening gehouden te worden met diverse uitzonderingen en bepalingen. Wilt u weten of uw etiketten, labels en/of verpakkingen voldoen aan de herkomstetikettering, dan bent u bij VoedingVeilig aan het juiste adres. Benieuwd geworden naar de mogelijkheden, vraag dan gratis en vrijblijvend een kennismakingsgesprek aan.

Blog: Nutri-Score, bent u al zo ver?

 

Nutri-Score, bent u al zo ver?

Nutri-Score is de laatste tijd veel in het nieuws, maar wat is het precies én hoe werkt het.

 

Wat is Nutri-Score?

Nutri-Score is een door Franse wetenschappers ontwikkeld voedselkeuzelogo dat consumenten moet helpen om een gezondere keuze te maken bij de aankoop van een product binnen een bepaalde productgroep. Het is een stoplicht-systeem op basis van 5 niveaus. Via een kleur (van donkergroen tot donkeroranje) en letter (van A tot E) wordt aangetoond hoe (on)gezond een product is. De donkergroene A is de gezondste keuze en de donkeroranje E moet men zoveel mogelijk vermijden.

 

Hoe wordt Nutri-Score berekend?

De score van elk product wordt berekend op basis van de totale voedingswaarde, waarbij positieve en negatieve elementen tegen elkaar worden afgewogen. Calorieën, suikers, verzadigd vet en zout hebben een negatieve invloed op de score, terwijl het gehalte aan eiwit, vezels, fruit, groente, noten en peulvruchten de score verbetert. Om punten toe te kennen voor de berekening van de voedingsscore gelden standaard tabellen. Voor kaas, smeer-en bereidingsvetten en dranken gelden andere tabellen.

 

In het overzicht hierboven is duidelijk te zien dat -15 de beste score (donkergroene A) is en +40 is juist de slechtste score (donkeroranje E).

 

Wanneer wordt Nutri-Score ingevoerd in Nederland?

Voordat Nutri-Score halverwege 2021 in Nederland wordt ingevoerd, zal het nog (verder) aangepast worden. Echter hebben verschillende organisaties zich de afgelopen maanden gebogen over dit voedselkeuze-logo, waaronder het Voedingscentrum en het RIVM. Onderzoek toont aan dat de Nutri-Score niet geheel aansluit bij de Schijf van Vijf (opgesteld door het Voedingscentrum).

 

Aansluiting Nutri-Score op de Schijf van Vijf?

Op dit moment is Nutri-Score alleen gebaseerd op de hoeveelheid calorieën, suikers, verzadigd vet, zout, eiwit, vezels, fruit, groente, noten en peulvruchten in een product. Dit sluit nog niet geheel aan op de Nederlandse voedingsrichtlijnen volgens de Schijf van Vijf. Er zijn voedingsmiddelen die een A-of B-score krijgen, maar niet in de Schijf van Vijf passen. Daar tegenover zijn er ook weer voedingsmiddelen die juist wel in de Schijf van Vijf vallen, maar toch een C-, D- of zelfs E-score krijgen.

Zo scoren sommige soorten witbrood namelijk een donkergroene A, terwijl er plantaardige oliën zijn die juist een donkeroranje E scoren. Daarnaast zijn er ook productgroepen die buiten de Schijf van Vijf vallen en toch de hoge donkergroene A scoren (voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld snacks en koekjes).

 

Ben ik verplicht om Nutri-Score te gebruiken?

Het antwoord hierop is nee. Het logo hoeft u niet te gebruiken als u dat niet wilt. Wel is het zo dat alleen Nutri-Score als een erkend voedselkeuzelogo op verpakkingen gebruikt mag worden. Andere logo’s zijn niet toegestaan. Als u op één verpakking de Nutri-Score plaatst, dan bent u wel verplicht om het logo op al uw verpakkingen te plaatsen. Daarnaast kunt u nu al het logo gebruiken op de verpakkingen voor de volgende doelmarkten: Oostenrijk, België, Frankrijk, Duitsland, Zwitserland en Spanje. In deze landen wordt het voedselkeuzelogo trouwens al gebruikt.

 

Voorbeelden Nutri-Score:

Product: pindakaas.

Ingrediënten: 100% PINDA.

Voedingswaarde per 100g:

  • Energie (kJ / kcal)  2495kJ / 600kcal
  • Vetten  48,0g
    • (waarvan) Verzadigde vetzuren  7,5g
  • Koolhydraten  12,0g
    • (waarvan) Suikers  5,5g
  • Vezels  9,0g
  • Eiwitten  26,0g
  • Zout  0,0g

Nutri-Score: C

Schijf van Vijf: ja, aanwezig

 

Product: rundergehakt.

Ingrediënten: 98% rundvlees, natuurlijk aroma, antioxidant (E301, E331).

Voedingswaarde:

  • Energie (kJ / kcal)  945kJ / 230kcal
  • Vetten  16,0g
    • (waarvan) Verzadigde vetzuren  7,0g
  • Koolhydraten  0,9g
    • (waarvan) Suikers  0,0g
  • Vezels  0,0g
  • Eiwitten  20,0g
  • Zout  0,2g

Nutri-Score: C

Schijf van Vijf: nee staat er niet in

 

Product: granola.

Ingrediënten: VOLKOREN HAVERVLOKKEN, VOLKOREN GERSTVLOKKEN, VOLKOREN SPELTVLOKKEN, plantaardige vezels, HAZELNOTEN (5%), AMANDELEN (5%), zonnebloempitten (5%), PECANNOTEN (3%), pompoenpitten.

Voedingswaarde:

  • Energie (kJ / kcal)  1690kJ / 404kcal
  • Vetten  14,9g
    • (waarvan) Verzadigde vetzuren  2,0g
  • Koolhydraten  49,1g
    • (waarvan) Suikers 1,6g
  • Vezels  13,3g
  • Eiwitten  12,6g
  • Zout  0,0g

Nutri-Score: A

Schijf van Vijf: nee staat er niet in

 

Product: mozzarella.

Ingrediënten: MELK, zout, microbieel stremsel, voedingszuur (E330).

Voedingswaarde:

  • Energie (kJ / kcal)  1026kJ / 247kcal
  • Vetten  19,0g
    • (waarvan) Verzadigde vetzuren  12,0g
  • Koolhydraten  1,0g
    • (waarvan) Suikers  1,0g
  • Vezels  0,0g
  • Eiwitten  18,0g
  • Zout  0,5g

Nutri-Score: C

Schijf van Vijf: ja, aanwezig

 

Wat zijn de voordelen van Nutri-Score voor uw bedrijf?

  • Het logo wordt door consumenten goed begrepen en kan leiden tot het maken van gezondere keuzes.
  • Het is voor consumenten makkelijk in één oogopslag te zien hoe gezond of ongezond een product is.
  • Producten kunnen ook onderling makkelijk vergeleken worden.
  • Gebaseerd op wetenschappelijk onderbouwde richtlijnen voor een gezond voedingspatroon.
  • Het logo kan er ook toe leiden dat u nog eens goed naar de receptuur van uw producten kijkt, waardoor u gezondere producten op de markt brengt.

 

Zelf doen of uitbesteden?

U kunt natuurlijk proberen alle informatie rondom het bereken van Nutri-Score zelf te verzamelen en te verwerken, echter dient er rekening gehouden te worden met diverse uitzonderingen. Daarnaast is de rekenmethode van de Nutri-Score geen vast gegeven, maar onderhevig aan nieuwe inzichten en onderzoeken. VoedingVeilig volgt deze ontwikkelingen op de voet. Wilt u Nutri-Score laten doen door een professional, dan bent u bij VoedingVeilig aan het juiste adres. Benieuwd geworden naar de mogelijkheden, vraag dan gratis en vrijblijvend een kennismakingsgesprek aan.

Blog: Voedselveiligheid, wat houdt dat in?

 

Voedselveiligheid, wat houdt dat in?

Iedere onderneming die werkt met levensmiddelen weet dat voedselveiligheid uitermate belangrijk is. Voeding en voedselveiligheid gaan daarom hand in hand samen. Voedselveiligheid kan op diverse manieren gewaarborgd worden, zoals door hygiënisch te werken, de houdbaarheidsdata van levensmiddelen te respecteren en de temperatuur van de koeling goed in te stellen. Maar er is nog een heel belangrijk punt als het om voedselveiligheid gaat, namelijk …

 

Voedselveiligheid en allergenen

Voedselveiligheid bestaat ook uit het goed in kaart brengen van de aanwezige allergenen in uw onderneming, goed allergenenbeheer en een correcte allergenendeclaratie (door bijvoorbeeld het maken van allergenenlijsten). Helaas wordt dit vaak vergeten. Waarom? Omdat bijvoorbeeld de term allergenen bij ondernemers (en de medewerkers) totaal onbekend is. Of wellicht omdat er niet goed begrepen is wat de gevolgen van allergenen kunnen zijn voor mensen met een voedselovergevoeligheid.

Maar u wilt natuurlijk niet dat uw klant of gast (dood)ziek wordt door een onbedoeld spoortje allergeen, toch?

 

Percentage voedselovergevoeligheid

In Nederland heeft 3 procent van de volwassenen last van een voedselovergevoeligheid. Bij kinderen ligt het percentage dat een voedselovergevoeligheid heeft nog veel hoger, namelijk rond de 8 procent.

Wilt u ook de voedselveiligheid voor mensen met een voedselallergie of voedselintolerantie vergroten? Zorg dan dus voor een correct allergenenbeleid. Hierdoor trekt u niet uiteindelijk alleen meer mensen naar uw onderneming, maar voorkomt u ook dat u te maken krijgt met boetes en/of claims. Sinds december 2014 bent u als ondernemer namelijk aansprakelijk voor letsel dat ontstaat doordat uw allergenenbeleid niet op orde is. Als u niet de nodige maatregelen treft kan dit grote consequenties hebben, voor zowel u als voor de allergische consument.

 

NVWA

De NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) heeft als kerntaak het toezicht houden bij bedrijven en instellingen op naleving van de wetten en voorschriften. Hieronder valt ook de controle op naleving van de allergenenwet (welke onderdeel is van de Europese wet “Verordening (EU) Nr. 1169/2011, betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten”).
Bij het niet naleven van deze wet riskeert u de kans op een flinke boete van de NVWA, welke kan oplopen van €525 tot €1050. Het is dus zeer belangrijk dat u hier genoeg aandacht aan besteedt!

 

Allergenen controleacties in België door FAVV

In België zijn er in oktober 2017 door het federaal Voedselagentschap (FAVV) aangekondigde controleacties gehouden in Leuven en Etterbeek. Bij de betrokken lokale voedingsbedrijven in de distributiesector werd gecontroleerd op de communicatie omtrent allergenen.
In totaal zijn er 438 bedrijven gecontroleerd, waaronder horeca, bakkers, slagers en supermarkten.
In Leuven werd bij 46% van de gecontroleerde bedrijven een afwijking vastgesteld en in Etterbeek zelfs bij 52% van de gecontroleerde bedrijven.
De communicatie omtrent allergenen richting de consument is dus in België nog (lang) niet op orde. Uit eigen ervaring durf ik te zeggen dat in Nederland ook nog heel veel winst te behalen is als het gaat om correcte allergeneninformatie naar de consument toe.

 

Wat hoort er allemaal nog meer bij voedselveiligheid?

In Nederland staat voedselveiligheid op een hoog peil, maar 100% veilig voedsel bestaat niet. Om de risico’s te beperken bestaan er heel wat wetten en regels waaraan voldaan moet worden voor plekken waar voedsel verwerkt wordt. Denk hierbij aan fabrieken, detailhandel, horeca en zorginstellingen.

Voedselveiligheid is een overkoepelde benaming voor een 4-tal termen die gebruikt worden om aan te geven in welke mate ons voedsel (on)veilig is voor consumptie.

 

Voedselveiligheid vóórkomen & voorkómen

De 4-tal termen die onder voedselveiligheid vallen zijn gericht op het vóórkomen of voorkómen van:
– Voedselvergiftigingen
– Bederf
– Voedselallergieën
– Voedselintoleranties
en mogelijk ook nog andere risico’s omtrent voeding.

Voedselveiligheid omvat ook diverse vakgebieden, denk hierbij aan levensmiddelentechnologie, (waren)wetgeving, toxicologie, kwaliteitskunde en epidemiologie.

 

In Nederland zijn er diverse instellingen die heel veel kennis hebben op het gebied van voedselveiligheid, waaronder:
NVWA
Voedingscentrum
RIVM
Gezondheidsraad
Wageningen universiteit
RIKILT

 

NVWA

De NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) heeft als kerntaak het toezicht houden bij bedrijven en instellingen op naleving van de wetten en voorschriften.

 

Voedingscentrum

Het Voedingscentrum biedt consumenten en professionals wetenschappelijke en onafhankelijke informatie over gezonde, veilige en een meer duurzame voedselkeuze.

 

RIVM

Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) zet zich in voor een gezonde bevolking in een gezonde leefomgeving. Tot de taken behoren onder andere, het effectief bestrijden van infectieziekten, mensen gezond houden, goede zorg bieden, de veiligheid van consumenten bewaken en een gezonde leefomgeving bevorderen.

 

Gezondheidsraad

De Gezondheidsraad is een onafhankelijk adviesorgaan voor regering en parlement. Het werkterrein van de Gezondheidsraad omvat onderwerpen als voeding, milieubescherming, arbeidshygiëne en geneeskundig bevolkingsonderzoek.

 

Wageningen University & Research

De universiteit in Wageningen vormt samen met een aantal commerciële onderzoeksinstituten de Wageningen University & Research. De samenhangende kerngebieden zijn voeding en voedselproductie, leefomgeving & gezondheid, leefstijl en levensomstandigheden.

 

RIKILT

Het RIKILT (Rijks- Kwaliteitsinstituut voor Landbouw- en Tuinbouwproducten) is een onderzoeksinstituut en onderdeel van Wageningen University & Research, wat onafhankelijk onderzoek verricht naar de veiligheid en betrouwbaarheid van voedsel. Er wordt bijvoorbeeld gekeken hoe de veiligheid van voedsel van productie tot consumptie verbeterd kan worden.

Momenteel is er een officieel onderzoek gaande (in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken) omtrent allergenen. Hierin onderzoeken ze of de allergene activiteit van voedseleiwitten -welke zorgen voor allergische reacties- te meten en voorspellen zijn. Het meten en voorspellen van de allergene eigenschappen van eiwitten is een uitdagende taak. Een allergische reactie is namelijk het resultaat van een aaneenschakeling aan reacties in het lichaam, waarbij meerdere celtypen en hun interacties weer een rol spelen.

 

Zelf doen of uitbesteden?

U kunt natuurlijk proberen alle informatie rondom allergenen zelf te verzamelen en te verwerken tot bijvoorbeeld een productspecificatie of etiket. Maar het risico bestaat dan dat u het niet correct doet en daarmee onbedoeld een soort schijnzekerheid afgeeft aan klanten met een voedselovergevoeligheid. Wilt u dit laten doen door een professional, dan bent u bij VoedingVeilig aan het juiste adres. Benieuwd geworden naar de mogelijkheden, vraag dan gratis en vrijblijvend een kennismakingsgesprek aan.