Blog: Misleiding of verleiding?

 

Misleiding of verleiding?

In een vorige blog is het onderwerp voedselfraude al aan bod gekomen. In dit blog meer over misleiding op etiketten.

 

Wat zijn de verschillen tussen misleiding en voedselfraude?

De NVWA maakt een onderscheid tussen misleiding en voedselfraude. Bij misleiding gaat het specifiek om bepaalde informatie die de producent of retailer aan de consument verstrekt over een product wat niet juist is. Het is veelal een manier om een consument te verleiden tot de aankoop van een bepaald product. Het is gebaseerd op een bepaalde verkoopstrategie, zodat een product zo aantrekkelijk mogelijk wordt bevonden.

Bij voedselfraude probeert de producent of retailer bewust de herkomst, productiemethode of de werkelijke inhoud te maskeren. Bij voedselfraude gaat het altijd om opzettelijk gedrag en bij misleiding kan dit ook in meer of mindere mate onbewust gaan. In beide gevallen gaat het wel om geld. Misleiding kan overigens wel uiteindelijk leiden tot voedselfraude.

 

Welke vormen van misleiding zijn er?

Er zijn verschillende vormen van misleiding op voedselverpakkingen. De Consumentenbond heeft hier onderzoek naar gedaan en kwam de volgende vormen van misleiding in de praktijk met regelmaat tegen:

  • Ingrediënten die op een verpakking worden benoemd of worden afgebeeld, maar die nauwelijks in het product voorkomen of soms helemaal niet
  • Het product lijkt gezonder door:
    • het onjuist gebruik van voedings- en gezondheidsclaims
    • het verdoezelen van “ongunstige” ingrediënten (met name suikers en/of (verzadigd) vet)
    • het onjuist gebruik van de term “volkoren”
    • het gebruik van niet-realistische portiegroottes
  • Het product bevat -niet wettelijk vastgelegde- claims zoals “ambachtelijk”, “natuurlijk”, “vers”, “authentiek” of “verantwoord”
  • Er wordt informatie achterwege gelaten. Bijvoorbeeld het niet vermelden van vlees dat uit samengestelde stukjes vlees bestaat

Het verstrekken van eerlijke informatie geldt dus niet alleen voor de benaming en vermeldingen, maar ook voor alle informatie (bijvoorbeeld een logo) op een verpakking.

Maar ook het ontbreken van de vermelding van een behandeling die een product heeft ondergaan, zoals bij bijvoorbeeld vers sinaasappelsap dat voor de houdbaarheid een hittebehandeling heeft ondergaan. De benaming ‘vers sinaasappelsap’ is dan onjuist met betrekking tot de aard en de wijze van vervaardigen. Maar ook een onvolledige benaming is misleidend. Denk bijvoorbeeld aan appelsap als dat bereid is uit geconcentreerd appelsap.

Een ander voorbeeld is tweevoudige kwaliteit van producten. Enkele jaren geleden kwam nog in het nieuws dat enkele Oost-Europese landen o.a. Coca-Cola en Nutella chocoladepasta van mindere kwaliteit ontvingen dan bijvoorbeeld West-Europese landen. Ook dit is wettelijk gezien misleidend.

 

Wat zegt de wetgeving?

In het algemeen mag een benaming, vermelding, afbeelding of een voorstelling nooit een verkeerde indruk geven aan een consument, waardoor hij/zij zich misleid voelt. Het mag dus geen onjuiste suggestie wekken. In Verordening 1169/2011 zijn in artikel 7 specifieke voorschriften gegeven aangaande eerlijke informatieverstrekking. Hierin wordt aangegeven dat voedselinformatie niet misleidend mag zijn.

 

Verleiding (of misleiding) van de consument?

Er is een zeer dunne scheidingslijn tussen misleiding en verleiding van de consument. Iedereen kent wel die mooie afbeeldingen en slogans op de verpakkingen van voedingsmiddelen. Helaas zijn deze (vaak) puur en alleen om de consument te verleiden het product te kopen.

Denk maar aan de afbeelding van grote stukken fruit of een pak yoghurt waar nog geen 0,5% van deze fruitsoort inzit. Deze fruitafbeelding staat op de voorkant van de het pak yoghurt vermeld om de indruk te wekken dat de yoghurt boordevol fruit zit en dus “gezond” is. In werkelijkheid zit er maar een heel klein beetje fruit in (en waarschijnlijk een heleboel suiker, waardoor de “gezond” ogende yoghurt helemaal niet gezond meer is).

 

Stellingen – waar of niet waar?

  • De term “natuurlijk” geeft aan dat een product vrij is van E-nummers.

Dit is niet juist. De term zegt niks over het gebruik van E-nummers. Het zegt ook niks over het soort E-nummers wat in een product voorkomt. De term “natuurlijk” is niet vastgelegd in de Warenwet en mag dus naar eigen inzicht gebruikt worden op een etiket.

 

  • De term “rijk aan” geeft aan dat een product gezond is.

Dit is niet altijd juist. Een product met een claim hoeft niet altijd een gezond product te zijn. Zo kan bijvoorbeeld een koekje met extra calcium nog steeds veel calorieën, suiker en (verzadigd) vet bevatten.

 

  • De term “ambachtelijk” geeft aan dat iets volgens traditionele wijze of volgens traditioneel recept gemaakt is.

Dit is niet juist. De term is niet vastgelegd in de Warenwet en zegt daarom niet zoveel. Ditzelfde geldt ook voor het woord “artisanaal”. Een product kan dus evengoed in een fabriek zijn gemaakt en het hoeft ook niet te betekenen dat er een generatie oude receptuur is gebruikt zonder toevoegingen.

 

  • De term “light” geeft aan dat er altijd veel minder kilocalorieën in een product zitten.

Dit is niet altijd juist. De term “light” betekent dat er, vergeleken met de gewone variant, minimaal 30% minder kilocalorieën, vet of suiker in een product zit. In bijvoorbeeld light-chips zit minstens 30% minder vet dan in vergelijkbare chips, maar bevat gemiddeld “maar” 10% minder kilocalorieën. Bij de meeste frisdranken is het aantal kilocalorieën vaak wel veel lager bij de “light” variant tegenover die van de normale variant.

 

  • De term “zonder suiker toegevoegd” betekent dat er ook echt geen suiker in een product voorkomt.

Ook dit is niet juist. Een product kan van nature aanwezige suikers bevatten.

Blog: Novel Foods, oftewel nieuwe levensmiddelen

 

Novel Foods, oftewel nieuwe levensmiddelen

Ook wel eens gehoord van Novel Foods? Of juist helemaal geen idee wat hiermee bedoeld wordt. In dit blog leest u er alles over.

 

Wat zijn Novel Foods?

Novel Foods zijn zogenoemde “nieuwe” levensmiddelen of nieuwe voedingsingrediënten die vóór 15 mei 1997 nog niet in significante mate door de mens werden geconsumeerd of volgens nieuwe methoden zijn produceert in de Europese Unie.

 

Aan welke wetgeving moeten Novel Foods voldoen?

Met ingang van 1 januari 2018 in de nieuwe Novel Foods Verordening (EU) nr. 2015/2283 in werking gesteld. De Verordening vervangt Novel Food Verordening (EU) nr. 258/97 en Novel Foods Etiketteringsverordening (EU) nr. 1852/2001. De nieuwe verordening heeft tot een nieuw Nederlands Warenwetbesluit geleid (Warenwetbesluit nieuwe voedingsmiddelen en genetisch gemodificeerde levensmiddelen).

De nieuwe verordening regelt de toelating van nieuwe voedingsmiddelen, ingrediënten en methoden. De Novel Foods hebben een nieuwe omschrijving gekregen in artikel 3, sub 2a. “Nieuwe voedingsmiddelen”: alle levensmiddelen die binnen de Unie vóór 15 mei 1997 niet in significante mate voor menselijke voeding werden gebruikt, en die onder ten minste een van de volgende 10 categorieën vallen. Een aantal voorbeelden van deze categorieën zijn bijvoorbeeld:

  • Levensmiddelen bestaand uit, geïsoleerd uit of geproduceerd uit micro-organismen, schimmels of algen
  • Levensmiddelen bestaand uit, geïsoleerd uit of geproduceerd uit celcultuur of weefselkweek afgeleid van dieren, planten, micro-organismen, schimmels of algen

 

De uitgangspunten voor deze verordening zijn dat het nieuwe voedingsmiddel:

  • Geen gevaar mag opleveren voor de consument
  • De consument niet mag misleiden
  • Niet minder voedingsstoffen mag leveren dan het originele product

 

Uitzonderingen

Er zijn ook wat uitzonderingen, o.a. additieven, aroma’s en Genetisch Gemodificeerde Organisme (GMO’s). Deze zijn uitgezonderd en vallen buiten het toepassingsgebied, omdat ze onder specifieke reglementering vallen:

  • Levensmiddelenadditieven vallen onder Verordening (EG) nr. 1333/2008
  • Aroma’s voor gebruik in voedingsmiddelen vallen onder Verordening (EG) nr. 1334/2008
  • GMO’s voor voeding en diervoeding vallen onder Verordening (EG) nr. 1829/2003

 

Wanneer valt een voedingsmiddel onder de Novel Food wetgeving?

Men dient te controleren of het nieuwe voedingsmiddel is opgenomen in de lijst van toegelaten nieuwe voedingsmiddelen. Alle levensmiddelen die al zijn toegelaten als Novel Food staan vermeld in een online Novel Food catalogus van de Europese Unie.

Indien het voedingsmiddel niet op de unielijst staat vermeld, dan dient men te onderzoeken of het vóór 15 mei 1997 in significante mate voor menselijke voeding gebruikt werd. Men moet aantoonbaar maken dat het voedingsmiddel vóór 15 mei 1997 gegeten/gedronken werd in de Europese Unie.

 

Hoe verloopt de Novel Food procedure?

Voordat een Novel Food in de handel gebracht mag worden, moet het getoetst worden aan wetenschappelijke evaluaties. In de algemene toelatingsprocedure verordening (EG) nr. 2017/2469 wordt aangegeven dat er een Novel Food dossier opgebouwd moet worden. Zo dient er een toxicologisch onderzoek uitgevoerd te worden, maar ook een innameberekening. Er dient vastgesteld te worden welke hoeveelheid de consument veilig kan consumeren. Er dient een veilige hoeveelheid (use level) van het Novel Food is verschillende toepassingen worden berekend. Er zijn vele wetenschappers die het dossier zullen beoordelen, waardoor in veel gevallen aanvullend onderzoek nodig is.

 

Voorbeelden van Novel Foods

Voedingsmiddelen verkregen uit nieuwe bronnen of nieuwe methoden. Bijvoorbeeld “kweekvlees”, waarbij stamcellen van een koe opgekweekt zijn tot stukjes spiervezel. Of champignons die behandeld zijn met UV licht waardoor ze (meer) vitamine D bevatten. Daarnaast ook levensmiddelen die bestaan uit technisch vervaardigd nanomateriaal, zoals bijvoorbeeld kleurstof E171.

Traditionele voedingsmiddelen die in landen buiten de EU al werden gegeten. Bijvoorbeeld chiazaden en bepaalde insecten.

Nieuwe voedingsmiddelen, zoals bijvoorbeeld chondroïtinesulfaat (een suikerverbinding) welke in de handel wordt gebracht als voedselingrediënt voor gebruik in voedingssupplementen.

Functionele ingrediënten die een extra effect geven ten opzichte van “normale voeding”. Bijvoorbeeld halvarine waaraan plantensterolen zijn toegevoegd met een cholesterolverlagend effect.

Extra: bovenstaande voorbeelden zijn allen -in de basis- voorbeelden van Novel Foods, echter nog niet allen zijn ook daadwerkelijk al goedgekeurd als Novel Food.

 

Wie controleert de veiligheid van de Novel Foods?

De veiligheid van het nieuwe voedingsmiddel of ingrediënt wordt vanaf 2005 in Nederland beoordeeld door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Op Europees niveau vallen de Novel Foods onder de verantwoordelijkheid van de Europese Voedselveiligheid Autoriteit (EFSA). De NVWA houdt toezicht op de naleving en treedt ook op als een nieuw voedingsmiddel zonder de vereiste Europese toestemming op de markt wordt gebracht.

Blog: Voedselfraude, iets van alle tijden?

 

Voedselfraude, iets van alle tijden?

Voedselfraude is niet iets van de laatste jaren, maar in tijden van crisis is de druk op mensen echter groter dan anders.

 

Wat is voedselfraude?

Eigenlijk bestaat er geen eenduidige definitie van voedselfraude, maar de European Commission heeft de volgende definitie: Food fraud is about “any suspected intentional action by businesses or individuals for the purpose of deceiving purchasers and gaining undue advantage therefrom, in violation of the rules referred to in Article 1(2) of Regulation (EU) 2017/625 (the agri-food chain legislation)”.

Voedselfraude heeft met name betrekking op toevoeging, verdunning of vervanging met een goedkoop eigen of vreemd materiaal, maar ook onjuiste declaraties van productherkomst, productiesystemen en productieprocessen zijn vormen van fraude.

 

Waarom wordt er gefraudeerd?

De belangrijkste aanleiding voor voedselfraude is van economische aard. Het kan simpelweg veel geld opleveren voor de fraudeer. Daarnaast zijn er diverse factoren die er voor zorgen dat er meer wordt gefraudeerd. Denk hierbij aan de corona crisis, de stijgende voedselprijzen of de vraag naar goedkoper voedsel.

Opvallend is ook dat in het jaarplan 2020 van de NVWA wordt aangegeven dat waar het voedselveiligheids- of frauderisico heel hoog is, er met voorrang capaciteit wordt ingezet. Dat betekent dat er op dit moment geen opsporingscapaciteit wordt ingezet voor fraude ten aanzien van voedselintegriteit (o.a. biologisch, Beter Leven, Fairtrade, beschermde oorsprong). Door het gebrek aan opsporing krijgen fraudeurs vrij spel.

 

Hoe vaak komt voedselfraude voor?

In Nederland is er geen database die specifiek is bedoeld om incidenten aangaande voedselfraude te melden. Op Europees niveau is er de RASFF-database. Echter in deze database worden alleen voedselfraude incidenten vermeld die een effect hebben op de voedselveiligheid. Opvallend is wel dat de laatste jaren er een toename is van het aantal gerapporteerde voedselfraude gevallen.

De Britse Food Standards Agency schat dat circa 10% van het voedsel wat in de supermarkt ligt mee gefraudeerd wordt. Dit zal naar alle waarschijnlijkheid niet heel anders zijn in Nederland.

 

Voedselfraudegevoelige producten

Biologische voeding– Producten krijgen onterecht een biologisch label, zodat ze voor een hogere prijs verkocht kunnen worden. Daarnaast is de groeide vraag naar biologische producten ook een reden voor fraude.

Granen– Durum tarwesoorten zijn duurder en worden deels of geheel vervangen door goedkopere graansoorten. Hoe meer het graan verwerkt wordt, hoe minder duidelijk wordt wat de oorspronkelijke graansoort was.

Honing– Er zijn vele manier hoe hiermee gefraudeerd wordt. Ondanks strenge wetgeving aangaande honing zijn er vele manieren hoe hiermee gefraudeerd wordt, zoals het toevoegen van water of het aangeven van een andere herkomst. Er kan ook invertsuiker worden toegevoegd, waardoor de honing is vermengd met een goedkoper ingrediënt.

Koffie– Er is veel prijsverschil in koffie. Er is een groeiende koffiecultuur met bepaalde interesses in herkomst van koffiebonen en ethisch geproduceerde koffiebonen. Echter wordt er aan gemalen koffie soms fijngehakte takken en bladeren toegevoegd. Ook worden dure kwaliteitsbonen vermengd met goedkopere soorten koffiebonen.

Vis– Er wordt vaak een duurdere vissoort op het etiket benoemd, dan werkelijk in de verpakking aanwezig is. Zo wordt schelvis wel eens verkocht als -het veel duurdere- kabeljauw.

Kruiden en specerijen– Omdat kruiden en specerijen vaak in poedervorm voorkomen is het gemakkelijk een ander en goedkoper kruid of specerij toe te voegen. Er wordt soms zelfs gemalen hout, fijn steengruis, kalk en zand aan toegevoegd.

Vruchtensappen– Bij de productie van vruchtensap wordt het sap eerst geconcentreerd, dan vaak getransporteerd over grote afstanden en vervolgens weer aangelengd. In al deze processtappen kan voedselfraude plaatsvinden. Soms wordt er meer verdund dan wat volgens de toegepaste concentratie zou mogen. Verdunnen met water en extra suiker wordt soms ook gedaan.

Olijfolie– Doordat er een groot prijsverschil zit tussen de extra vierge olijfolie van de eerste persing en de goedkopere andere olijfoliën of oliën van andere oorsprong (zoals bijvoorbeeld zonnebloemolie), is dit product zeer gevoelig voor voedselfraude.

Vlees– Lamsvlees is bijvoorbeeld veel duurder dan andere vleessoorten en wordt vaak vermengd met goedkopere soorten vlees (zoals rundvlees), zonder vermelding hiervan te maken.

Wijn– Met wijn kan er op vele manieren gefraudeerd worden. Zo kan goedkope wijn in een fles afgevuld worden en verkocht worden als een dure wijn. Het etiket kan misleiden met betrekking tot het soort wijn, maar ook tot de oorsprong. De wijn kan ook uit een mengsel bestaan van goedkope en dure wijn en soms worden er smaakstoffen aan toegevoegd. Hiermee kunnen soms overschotten of mislukte producties wijn flink opgewaardeerd worden.

 

Hoe kan voedselfraude worden opgespoord?

Er zijn verschillende analysemethodes om de echtheid van een product te controleren. Met PCR-analyses voor het vaststellen van DNA of isotopenanalyses voor herkomstbepalingen, kunnen afwijkingen van producten worden vastgesteld. Tegenwoordig is het vrij eenvoudig voor laboratoria om bijvoorbeeld te testen of een product biologisch is of niet, of verse vis ook echt vers is, of het wel 100% extra vierge olijfolie is en vele andere testen op voedingsmiddelen. Kruiden en specerijen zijn overigens lastig om te analyseren, omdat deze producten uit veel elementen bestaan die de analyse kunnen verstoren.

 

Kan voedselfraude voorkomen worden?

Het volledig voorkomen van voedselfraude blijft bijzonder lastig. Daarom is het van belang dat bedrijven die te maken hebben met voedingsmiddelen een goede voedselfraude analyse uitvoert.

Om te bepalen welke (nieuwe) risico’s van invloed zijn, kunnen bedrijven gebruik maken van verschillende bronnen, zoals de Food Fraud database, Food Shield en het RASFF-systeem. Aan de hand van de risicoanalyse kan bepaald worden welke maatregelen er genomen moeten worden om de risico’s te beheersen en eventueel controleren.

Blog: Keurmerken op voeding

 

Keurmerken op voeding

Steeds meer verpakkingen bevatten een keurmerk. Het zou de consument moeten helpen bij het maken van een gezondere keuze of duurzaam verantwoorde keuze, maar is dit ook zo?

 

Wat is een keurmerk?

Een keurmerk wordt gezien als een beeldmerk/logo wat veelal op de voorzijde van een verpakking wordt afgebeeld. Het beeldmerk/logo laat zien dat een product voldoet aan bepaalde eisen die voor het betreffende keurmerk zijn opgesteld. Bijvoorbeeld of een product een duurzamere of gezondere keuze is. Het dient ervoor om consumenten een bewuste(re) keuze te laten maken bij de aankoop van een product.

Een keurmerk wordt in principe getoetst door een onafhankelijke en deskundige instantie, afkomstig van een betrouwbare bron. De keurmerkeigenaar verkoopt zelf géén producten. Bij een keurmerk kan een certificaat uitgegeven worden waarop de keurmerk verlenende instantie verklaart dat een product aan de specifieke eisen -van het keurmerk- voldoet.

 

Wat zegt een keurmerk?

Dat is nog altijd een lastige vraag. Er worden heel veel keurmerken gebruikt en veelal gaan ze maar over één duurzaamheidsthema. En als een product geen keurmerk draagt, is het ook niet altijd minder duurzaam, maar een keurmerk geeft wel garanties.

 

Waarom een keurmerk?

Steeds meer consumenten maken een bewustere keuze als het om voeding gaat. Er is steeds meer behoefte aan duidelijkheid. Een product met een bepaald keurmerk kan zich op aan aantal manieren onderscheiden ten opzichte van een gangbaar product. Het kan aangeven dat een product veilig en/of gezond en/of duurzaam geproduceerd is, maar ook of het geteeld is volgens biologische productiemethoden of een streekeigen karakter heeft. Het kan voor de consument een makkelijk hulpmiddel zijn om een weloverwogen keuze te maken.

Indien een product overigens geen keurmerk heeft, dan hoeft dit niet te betekenen dat het product niet duurzaam is verkregen. Het is echter alleen niet aantoonbaar gemaakt.

 

Is een keurmerk altijd betrouwbaar?

De afgelopen jaren zijn er ontzettend veel keurmerken bij gekomen. Er zijn wel rond de 100 duurzaamheidskeurmerken voor voeding in omloop. Dat maakt het voor de consument niet makkelijk om een goede keuze te maken. Milieu Centraal heeft met medewerking van het Voedingscentrum en andere experts diverse keurmerken in 2019 opnieuw bekeken en beoordeeld.

Bij de beoordeling is vooral gekeken naar de duurzaamheidswinst, transparantie en de betrouwbaarheid. Met transparantie wordt bedoeld dat informatie over het keurmerk makkelijk te vinden is voor de consument en een goed beeld geeft waar het keurmerk over gaat en wat de eisen zijn. Daarnaast hebben ze onderscheid gemaakt tussen onafhankelijke keurmerken en eigen logo’s van producenten.

 

Er zijn 10 TOPkeurmerken uit de beoordeling naar voren gekomen die het hoogst scoren op 3 eisen:

  • ambitie: de eisen met betrekking tot milieu, dierwelzijn en/of mens & werk gaan veel verder dan gemiddeld in de sector
  • transparantie: de eisen zijn eenvoudig te vinden online en zijn ook concreet geformuleerd. Daardoor zijn ze voor iedereen makkelijk te begrijpen
  • betrouwbaarheid en betrokkenheid: er is een onafhankelijke controle, bij voorkeur goedgekeurd door de Raad voor Accreditatie (of een vergelijkbare buitenlandse instelling). Of het keurmerk is lid van ISEAL (onafhankelijke organisatie voor het bevorderen van duurzaamheid). Daarnaast volgen er ook maatregelen voor de gebruikers indien zij niet voldoen aan de eisen van het keurmerk en er wordt jaarlijks verslag gedaan van de duurzaamheidsprestaties

 

ASC staat voor Aquaculture Stewardship Council. Het is bedoeld voor kweekvis en heeft als doel de invloed van het kweken van vis op het milieu te verlagen. Het heeft regels voor minder antibioticagebruik, duurzaam visvoer en betere arbeidsomstandigheden voor het personeel.

 

Het Beter Leven keurmerk staat voor dierenwelzijn. Het kent drie niveaus voor dierenwelzijn: 1, 2 of 3 sterren. Wat een ster precies inhoudt, hangt af van het diersoort, maar in het algemeen geldt dat 1 ster staat voor een kleine verbetering van het dierenwelzijn t.o.v. gangbare vleesproducten. 2 sterren gaat al iets verder op het gebied van dierenwelzijn, zoals meer ruimte en afleiding. 3 sterren staan op biologische producten of vergelijkbare systemen. Het verschil tussen de sterren zit bijvoorbeeld in de ruimte die dieren krijgen, de stalcondities, of dieren naar buiten kunnen en transportduur.

 

Demeter is een keurmerk voor biodynamische landbouw en voeding. Het voldoet minimaal aan de normen van biologische landbouw, maar het gaat een stap verder. Boeren en verwerkers dienen zich te houden aan normen en richtlijnen, welk zijn opgenomen in een handboek. Op de website is veel informatie hierover te vinden.

 

Fairtrade is een keurmerk van de Nederlandse stichting Max Havelaar. Het garandeert dat producten voldoen aan normen voor eerlijke handel en rekening houdt met het milieu. Boeren en telers ontvangen een vaste minimumprijs. Het keurmerk wordt gebruikt op producten afkomstig uit ontwikkelingslanden.

 

Het Biologisch keurmerk is een Europees keurmerk voor biologische producten. Biologisch heeft een wettelijke status. Er zijn strenge eisen voor dierwelzijn en milieu. Dieren moeten naar buiten kunnen en krijgen biologisch voer. In de stal hebben ze meer ruimte dat gangbaar vee. Er zijn strenge eisen aan het antibioticagebruik.

 

EKO is een keurmerk wat gelijk staat aan die van het Europese keurmerk voor biologische landbouw. Het geeft aan dat een product afkomstig is van biologische landbouw. Het is gebaseerd op het Europees keurmerk voor biologische producten en daarnaast aangevuld met plusnormen voor het behoud van milieu, natuur en landschap en het welzijn van dieren.

 

MSC staat voor Marine Stewardship Council en staat op visproducten die afkomstig zijn van duurzame visserij. Er vindt geen overbevissing plaats en er wordt zo min mogelijk schade toegebracht aan het leven in de zee, met weinig bijvangst.

 

Rainforest Alliance is een keurmerk voor o.a. koffie, thee, chocolade en bananen. Het zet zich in voor natuurbehoud en betere sociale omstandigheden in landbouw, bosbouw en toerisme. Er is een onafhankelijke controle door geaccrediteerde partijen. Als het product een logo draagt, dan is minimaal 90% van de ingrediënten gecertificeerd. Producten waarbij 30-90% van de ingrediënten gecertificeerd is, mogen het logo dragen, maar op de verpakking moet dan de tekst zijn toegevoegd die het percentage aangeeft.

 

UTZ is een keurmerk voor eerlijke handel in koffie, thee, cacao en hazelnoten. Er worden minder bestrijdingsmiddelen gebruikt en boeren en telers ontvangen een eerlijke prijs en werken onder goede werkomstandigheden.

 

Met ingang van 2019 is er een nieuwe internationale naam voor het Milieukeur-keurmerk: On The Way To PlanetProof. Het keurmerk kun je tegenkomen op zuivel, groenten en fruit, eieren, maar ook op bloemen, planten, bomen en bloembollen. Het doel is dat het productie duurzamer geproduceerd is en daardoor beter voor natuur, milieu, klimaat en dier.

 

Wat kan een keurmerk opleveren?

Het blijkt dat keurmerken echt een meerwaarde geven aan een product. Recent onderzoek wijst uit dat de consument meer duurzame producten koopt. In 2019 groeide de omzet van voedsel met een duurzaamheidskeurmerk met maar liefst 26%, terwijl de totale voedselomzet met 4,2% steeg. Dat blijkt uit de Monitor Keurmerken Retail. Het Beter Leven keurmerk heeft de grootste groei doorgemaakt van 25%, terwijl het Biologisch keurmerk groeide met maar 5%.

 

Zelf doen of uitbesteden?

U kunt natuurlijk proberen alle informatie rondom keurmerken zelf te verzamelen en verwerken, echter dient er rekening gehouden te worden met diverse uitzonderingen. Wilt u een keurmerk op uw product(en), dan bent u bij VoedingVeilig aan het juiste adres. Benieuwd geworden naar de mogelijkheden, vraag dan gratis en vrijblijvend een kennismakingsgesprek aan.

Blog: De ins en outs van KWID

 

De ins en outs van KWID

U heeft dit woord vast vaker gehoord, maar waar staat de afkorting precies voor en hoe moet het toegepast worden?

 

Waar staat KWID voor?

In de praktijk wordt vaak de afkorting KWID gebruikt (in het Engels QUID). Dit staat voor “kwantitatieve ingrediëntendeclaratie” (in het Engels “Quantitative Ingredient Declaration”). Het is een vermelding van de hoeveelheid van een ingrediënt of categorie ingrediënten wat in een levensmiddel is gebruikt. Het percentage moet in de ingrediëntendeclaratie worden benoemd of onmiddellijk in/naast de benaming van het product wanneer dit ingrediënt bijvoorbeeld in woorden, symbolen of afbeeldingen op de verpakking wordt benadrukt.

 

Wanneer is een KWID verplicht?

Er is nog altijd veel discussie wanneer de KWID-regels moeten worden toegepast. Volgens artikel 9 van de Verordening (EU) nr. 1169/2011 is het vermelden van de hoeveelheid van bepaalde ingrediënten of categorie ingrediënten verplicht. In artikel 22 wordt aangegeven dat er drie gevallen zijn waarin het percentage van een ingrediënt moet worden vermeld.

 

1. Wanneer het ingrediënt voorkomt in de benaming van het levensmiddel of door de consument gewoonlijk met die benaming wordt geassocieerd. Bijvoorbeeld:

  • perzikyoghurt: hoeveelheid perziken dient vermeld te worden
  • notenpasta: hoeveelheid noten dient vermeld te worden
  • roombotercake: hoeveelheid roomboter dient vermeld te worden

 

En het dient ook benoemd te worden bij de ingrediënten wanneer de consument een bepaald ingrediënt verwacht. Zoals:

  • hamburgers: hoeveelheid vlees dient vermeld te worden
  • guacamole: hoeveelheid avocado dient vermeld te worden
  • hutspot: hoeveelheid wortel en ui dient vermeld te worden

 

2. Wanneer het ingrediënt opvallend in woord, beeld of grafische voorstelling op de etikettering is aangegeven. Bijvoorbeeld:

  • Een ingrediënt opvallend wordt aangegeven op de verpakking op een andere plek dan in de benaming. Bijvoorbeeld de tekst “krenten” op een pak met granenbiscuits. Het percentage krenten dient vermeld te worden
  • Een ingrediënt dat in een andere stijl van de letters opvallend wordt aangegeven om op een andere plek dan in de beaming naar het ingrediënten te verwijzen
  • Wanneer beelden worden gebruikt om selectief één of meer ingrediënten aan te geven. Bijvoorbeeld een drinkyoghurt waarop frambozen zijn afgebeeld. Het percentage frambozen dient dan vermeld te worden
  • Wanneer een ingrediënt opvallend wordt aangegeven door een beeld dat verwijst naar de oorsprong ervan. Bijvoorbeeld een afbeelding of tekening van een koe om melkingrediënten te benadrukken, zoals bij melk, yoghurt en roomboter

 

3. Wanneer het ingrediënt het levensmiddel karakteriseert en onderscheidt van producten waarmee het zou kunnen verward. Bekende voorbeelden hiervan zijn mayonaise en amandelmarsepein. Voor mayonaise dient de hoeveelheid olie en ei te worden gekwid en voor marsepein dient de hoeveelheid amandelen gekwid te worden.

 

Wanneer is een KWID niet verplicht?

In bijlage VIII, punt 1 van Verordening (EU) nr. 1169/2011 staat aangegeven voor welke ingrediënten de kwantitatieve opgave niet verplicht is.

Hieronder een opsomming van een aantal van deze punten:

  • Wanneer het netto-uitlekgewicht verplicht is. De hoeveelheid van het ingrediënt kan hierbij op basis van het netto-uitlekgewicht worden berekend. Als dit niet kan, dan geldt deze regel niet. Een goed voorbeeld hiervan zijn producten in opgietvloeistoffen, zoals bijvoorbeeld olijven, abrikozen, ananas, enz.
  • Als de hoeveelheid van het ingrediënt op grond van andere EU regels op de verpakking moet worden vermeld. Dit is al vastgelegd in andere richtlijnen, zoals bijvoorbeeld bij cacao en chocoladeproducten moet het percentage cacaobestanddelen worden vermeld
  • Indien van een ingrediënt maar een klein beetje is toegevoegd voor smaak of aroma
  • Wanneer het ingrediënt in de aanduiding genoemd wordt, maar de hoeveelheid niet van belang is voor de koper.
  • Als specifieke EU regels de hoeveelheid van het ingrediënt nauwkeurig aangeven zonder dat het op de verpakking moet worden vermeld
  • Voor mengsels van vruchten, groenten of paddenstoelen, specerijen of kruiden waarvan geen enkele aanmerkelijk in gewicht overheerst. Dit mag worden aangeduid als ‘in wisselende verhoudingen’, onmiddellijk gevolgd door de lijst van de aanwezige vruchten, groenten of paddenstoelen, specerij of kruiden. In dit geval dient het totale gewicht in de ingrediëntenlijst vermeld te worden
  • Als bij de benaming “met zoetstof(fen)” of “met suiker(s) en zoetstof(fen)” verplicht is, hoeft er niet gekwid te worden bij de suiker(s) en/of zoetstof(fen)
  • Voor toegevoegde vitamines en mineralen waarvoor voedingswaardevermelding verplicht is

 

Daarnaast zijn er nog een aantal uitzonderingen op de KWID-verplichting voor ingrediënten die opvallend zijn aangegeven in woord, beeld of grafische voorstelling. In deze gevallen is KWID ook geen verplichting:

  • Wanneer het gaat om een realistisch beeld wat op een verpakking wordt getoond
  • Wanneer het beeld “een serveertip” toont
  • Wanneer het beeld op de verpakking alle ingrediënten van het levensmiddel toont, zonder een specifiek ingrediënt opvallend aan te geven

 

Hoe dient KWID vermeld te worden?

De wetgeving geeft aan dat dit op twee manieren mogelijk is:

  1. In of onmiddellijk naast de benaming van het product.
  2. In de lijst van ingrediënten.

 

Voorbeelden:

  • Aardbeienyoghurt
  • Yoghurt met X% aardbei
  • Ingrediënten: magere yoghurt, suiker, aardbei, gemodificeerd maiszetmeel, (etc.).
    • Op basis van optie 1 gekwid.

 

  • Aardbeienyoghurt
  • Aardbeienyoghurt bevat X% aardbei
  • Ingrediënten: magere yoghurt, suiker, aardbei, gemodificeerd maiszetmeel, (etc.).
    • Op basis van optie 1 gekwid.

 

  • Aardbeienyoghurt
  • Ingrediënten: magere yoghurt, suiker, X% aardbei, gemodificeerd maiszetmeel, (etc.).
    • Op basis van optie 2 gekwid.

 

De hoeveelheid dient uitgedrukt te worden als percentage wat overeen moet komen met de hoeveelheid van het ingrediënt of de ingrediënten op het ogenblik waarop zij worden gebruikt.

 

Welke uitzonderingen zijn hierop van toepassing?

  • Voor levensmiddelen waarbij vochtverlies is opgetreden door een thermische of andere behandeling, dan wordt het percentage op het eindproduct berekend. Zoals bijvoorbeeld varkensvlees in salami waarvoor 120 gram varkensvlees wordt gebruikt voor 100 gram salami
  • De hoeveelheid vluchtige ingrediënten worden vermeld als percentage dat daadwerkelijk in het eindproduct is achtergebleven. Dus dan wordt er niet gekeken naar hoeveel er tijdens de bereiding is toegevoegd. Bijvoorbeeld brandewijn in gebak of desserts
  • De hoeveelheid ingrediënten die in geconcentreerde of gedehydrateerde vorm wordt gebruikt en tijdens fabricage wordt gereconstitueerd, kan worden gekwid als hun gewichtspercentage voordat zij werden geconcentreerd of gedroogd. Zoals magere melkpoeder met water als ingrediënt in een vloeibaar product mag worden gekwid als magere melk in de receptuur
  • Als het om geconcentreerde of gedehydrateerde levensmiddelen gaat waaraan water moet worden toegevoegd, kan de hoeveelheid van de ingrediënten worden gekwid als gewichtspercentage in het gereconstitueerde product. Bijvoorbeeld als droge bruine bonen worden geweld en gebruikt in een kant-en-klaar bonengerecht, dan mag het percentage van de bonen “na het wellen” worden gekwid

 

Tot slot……

  • Bij de berekening van het percentage voor de KWID moet het toegevoegd water ook worden meegerekend als het aanwezig is in een kleinere hoeveelheid dan 5%.
  • Er is geen minimale hoeveelheid bepaald waarin een ingrediënt of ingrediënten in een levensmiddel aanwezig moeten zijn.
  • Een percentage mag voor of achter (al dan niet met haakjes) het ingrediënt worden genoteerd.
  • De KWID-vermelding mag in geen geval tot misleiding leiden.

 

Zelf doen of uitbesteden?

U kunt natuurlijk proberen alle regels rondom KWID zelf toe te passen, maar heeft u hier wel tijd én zin in? Laat VoedingVeilig een check doen op uw etiketten, labels en/of verpakkingen. Benieuwd geworden naar de mogelijkheden, vraag dan gratis en vrijblijvend een kennismakingsgesprek aan.

Blog: Herkomstetikettering, verplicht of vrijwillig?

 

Herkomstetikettering, verplicht of vrijwillig?

Verordening (EU) nr. 1169/2011 is inmiddels niet meer weg te denken in de levensmiddelensector. Deze Europese wetgeving is in het leven geroepen om de consument een goede voedselkeuze te laten maken. Zo moet het voor de consument duidelijk zijn waar een levensmiddel vandaan komt met als doel eerlijke informatie te geven.

Omdat er nog veel onduidelijkheid bestond over de herkomstvermelding is op 28 mei 2018 Uitvoeringsverordening (EU) nr. 2018/775 gepubliceerd met nieuwe regels rondom de vermelding van het land van oorsprong en het land van herkomst van het primaire ingrediënt van een levensmiddel.

 

Wat wordt bedoeld met “land van oorsprong” of “plaats van herkomst”?

Het land van oorsprong is het land waar planten of dieren zijn geteeld of opgegroeid, of waar een ingrijpende bewerking van een voedingsmiddel plaatsvond. De plaats van herkomst is de plaats waar het levensmiddel is geproduceerd.

 

Wanneer vermelden “land van oorsprong” of “plaats van herkomst”?

Volgens Verordening (EU) nr. 1169/2011, artikel 26 is het vermelden van land van oorsprong of de plaats van herkomst verplicht:

  • a) indien het weglaten daarvan de consument zou kunnen misleiden.
  • b) voor vlees dat valt onder de codes van de Gecombineerde Nomenclatuur (GN) van bijlage XI. In bijlage XI worden de vleessoorten genoemd waarvoor de herkomstvermelding verplicht is.

Naast deze productcategorieën bestaat er ook verticale wettelijke verplichtingen aangaande oorsprongsvermelding, zoals voor honing, groenten en fruit, vis en olijfolie.

Indien het land van oorsprong of plaats van herkomst wordt vermeld en dit niet komt overeenkomt met de herkomst van het primaire ingrediënt, dan zou ook de herkomst van het primaire ingrediënt (of primaire ingrediënten) ook benoemd moeten worden.

Een naam, handelsnaam of adres van de exploitant vormt overigens geen aanwijzing van herkomst. Denk hierbij aan bijvoorbeeld een private label. Als de herkomst een ander land betreft, dan dient dit duidelijk vermeld te worden op een etiket.

 

Waarom een aanvulling op artikel 26 van Verordening (EU) nr. 1169/2011?

Het was altijd al een verplichting om de herkomst te vermelden als het weglaten van deze informatie de consument zou kunnen misleiden. Het was alleen onduidelijk hoe dit vermeld moest worden. In Verordening (EU) nr. 2018/775, art. 2 staan nu twee manieren van herkomstetikettering benoemd:

1. Een verwijzing naar een geografisch gebied dat voor de consument gemakkelijk te begrijpen is. Stel een primair ingrediënt komt afgewisseld uit Noorwegen en Nederland. Noorwegen valt niet onder de Europese wetgeving. De vermelding kan dan bijvoorbeeld op de volgende manier gemaakt worden:

  • EU en niet EU
  • Noorwegen en Nederland
  • EU (Nederland) en niet EU (Noorwegen)

2. Een vermelding dat de herkomst van het primaire ingrediënt van het levensmiddel niet gelijk is aan dat van het product. Zoals “(naam van het/de primaire ingrediënt(en) is/zijn niet afkomstig van (het land van oorsprong of de plaats van herkomst)”. Bijvoorbeeld aardbeienjam uit de Betuwe, waarin de aardbeien (het primaire ingrediënt) uit bijvoorbeeld Frankrijk afkomstig zijn wordt dit vermeld op de verpakking als: de aardbeien zijn niet afkomstig uit Nederland.

 

Primair ingrediënt, wat houdt dat precies in?

Het primaire ingrediënt kan gaan om een kwantitatief primair ingrediënt (omdat het bijvoorbeeld voor meer dan 50% van het levensmiddel uitmaakt, zoals de melk in kaas) of het kan gaan om een kwalitatief primair ingrediënt (omdat het gewoonlijk met de benaming van het levensmiddel wordt geassocieerd, zoals de knoflook in aioli).

Een levensmiddel kan 1 primair ingrediënt hebben, meer dan 1 primair ingrediënt of zelfs helemaal geen primair ingrediënt. Het primaire ingrediënt kan bij meer dan 1 primair ingrediënt ook bestaan uit bijvoorbeeld een kwantitatief primair ingrediënt én een kwalitatief primair ingrediënt.

 

Hoe dient deze afwijkende herkomst gepresenteerd te worden op de verpakking?

De afwijkende herkomst moet in hetzelfde gezichtsveld staan als de herkomstvermelding van het product. Ook dient het lettertype van deze tekst van het primaire ingrediënt minimaal 75% de grootte te zijn ten opzichte van de tekst over de herkomst. Het mag alleen in woorden vermeld worden en bijvoorbeeld niet doormiddel van grafische afbeeldingen.

 

Moet mijn verpakking aangepast worden na invoering van Verordening (EU) nr. 2018/775?

Allereerst moet u zich afvragen of herkomstvermelding een wettelijke verplichting is voor uw product. Is er mogelijk sprake van misleiding? Daarnaast is het van belang om na te gaan welke teksten en geografische afbeeldingen op het product gepresenteerd staan. Als de verpakking doet vermoeden dat de herkomst anders is dan het primaire ingrediënt, dan dient u de herkomst van het primaire ingrediënt te benoemen.

 

Zelf doen of uitbesteden?

U kunt natuurlijk proberen alle regels van de herkomstetikettering zelf te verzamelen en verwerken, echter dient er rekening gehouden te worden met diverse uitzonderingen en bepalingen. Wilt u weten of uw etiketten, labels en/of verpakkingen voldoen aan de herkomstetikettering, dan bent u bij VoedingVeilig aan het juiste adres. Benieuwd geworden naar de mogelijkheden, vraag dan gratis en vrijblijvend een kennismakingsgesprek aan.

Blog: Nutri-Score, bent u al zo ver?

 

Nutri-Score, bent u al zo ver?

Nutri-Score is de laatste tijd veel in het nieuws, maar wat is het precies én hoe werkt het.

 

Wat is Nutri-Score?

Nutri-Score is een door Franse wetenschappers ontwikkeld voedselkeuzelogo dat consumenten moet helpen om een gezondere keuze te maken bij de aankoop van een product binnen een bepaalde productgroep. Het is een stoplicht-systeem op basis van 5 niveaus. Via een kleur (van donkergroen tot donkeroranje) en letter (van A tot E) wordt aangetoond hoe (on)gezond een product is. De donkergroene A is de gezondste keuze en de donkeroranje E moet men zoveel mogelijk vermijden.

 

Hoe wordt Nutri-Score berekend?

De score van elk product wordt berekend op basis van de totale voedingswaarde, waarbij positieve en negatieve elementen tegen elkaar worden afgewogen. Calorieën, suikers, verzadigd vet en zout hebben een negatieve invloed op de score, terwijl het gehalte aan eiwit, vezels, fruit, groente, noten en peulvruchten de score verbetert. Om punten toe te kennen voor de berekening van de voedingsscore gelden standaard tabellen. Voor kaas, smeer-en bereidingsvetten en dranken gelden andere tabellen.

 

In het overzicht hierboven is duidelijk te zien dat -15 de beste score (donkergroene A) is en +40 is juist de slechtste score (donkeroranje E).

 

Wanneer wordt Nutri-Score ingevoerd in Nederland?

Voordat Nutri-Score halverwege 2021 in Nederland wordt ingevoerd, zal het nog (verder) aangepast worden. Echter hebben verschillende organisaties zich de afgelopen maanden gebogen over dit voedselkeuzelogo, waaronder het Voedingscentrum en het RIVM. Onderzoek toont aan dat de Nutri-Score niet geheel aansluit bij de Schijf van Vijf (opgesteld door het Voedingscentrum).

 

Aansluiting Nutri-Score op de Schijf van Vijf?

Op dit moment is Nutri-Score alleen gebaseerd op de hoeveelheid calorieën, suikers, verzadigd vet, zout, eiwit, vezels, fruit, groente, noten en peulvruchten in een product. Dit sluit nog niet geheel aan op de Nederlandse voedingsrichtlijnen volgens de Schijf van Vijf. Er zijn voedingsmiddelen die een A-of B-score krijgen, maar niet in de Schijf van Vijf passen. Daar tegenover zijn er ook weer voedingsmiddelen die juist wel in de Schijf van Vijf vallen, maar toch een C-, D- of zelfs E-score krijgen.

Zo scoren sommige soorten witbrood namelijk een donkergroene A, terwijl er plantaardige oliën zijn die juist een donkeroranje E scoren. Daarnaast zijn er ook productgroepen die buiten de Schijf van Vijf vallen en toch de hoge donkergroene A scoren (voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld snacks en koekjes).

 

Ben ik verplicht om Nutri-Score te gebruiken?

Het antwoord hierop is nee. Het logo hoeft u niet te gebruiken als u dat niet wilt. Wel is het zo dat alleen Nutri-Score als een erkend voedselkeuzelogo op verpakkingen gebruikt mag worden. Andere logo’s zijn niet toegestaan. Als u op één verpakking de Nutri-Score plaatst, dan bent u wel verplicht om het logo op al uw verpakkingen te plaatsen. Daarnaast kunt u nu al het logo gebruiken op de verpakkingen voor de volgende doelmarkten: Oostenrijk, België, Frankrijk, Duitsland, Zwitserland en Spanje. In deze landen wordt het voedselkeuzelogo trouwens al gebruikt.

 

Voorbeelden Nutri-Score:

Product: pindakaas.

Ingrediënten: 100% PINDA.

Voedingswaarde per 100g:

  • Energie (kJ / kcal)  2495kJ / 600kcal
  • Vetten  48,0g
    • (waarvan) Verzadigde vetzuren  7,5g
  • Koolhydraten  12,0g
    • (waarvan) Suikers  5,5g
  • Vezels  9,0g
  • Eiwitten  26,0g
  • Zout  0,0g

Nutri-Score: C

Schijf van Vijf: ja, aanwezig

 

Product: rundergehakt.

Ingrediënten: 98% rundvlees, natuurlijk aroma, antioxidant (E301, E331).

Voedingswaarde:

  • Energie (kJ / kcal)  945kJ / 230kcal
  • Vetten  16,0g
    • (waarvan) Verzadigde vetzuren  7,0g
  • Koolhydraten  0,9g
    • (waarvan) Suikers  0,0g
  • Vezels  0,0g
  • Eiwitten  20,0g
  • Zout  0,2g

Nutri-Score: C

Schijf van Vijf: nee staat er niet in

 

Product: granola.

Ingrediënten: VOLKOREN HAVERVLOKKEN, VOLKOREN GERSTVLOKKEN, VOLKOREN SPELTVLOKKEN, plantaardige vezels, HAZELNOTEN (5%), AMANDELEN (5%), zonnebloempitten (5%), PECANNOTEN (3%), pompoenpitten.

Voedingswaarde:

  • Energie (kJ / kcal)  1690kJ / 404kcal
  • Vetten  14,9g
    • (waarvan) Verzadigde vetzuren  2,0g
  • Koolhydraten  49,1g
    • (waarvan) Suikers 1,6g
  • Vezels  13,3g
  • Eiwitten  12,6g
  • Zout  0,0g

Nutri-Score: A

Schijf van Vijf: nee staat er niet in

 

Product: mozzarella.

Ingrediënten: MELK, zout, microbieel stremsel, voedingszuur (E330).

Voedingswaarde:

  • Energie (kJ / kcal)  1026kJ / 247kcal
  • Vetten  19,0g
    • (waarvan) Verzadigde vetzuren  12,0g
  • Koolhydraten  1,0g
    • (waarvan) Suikers  1,0g
  • Vezels  0,0g
  • Eiwitten  18,0g
  • Zout  0,5g

Nutri-Score: C

Schijf van Vijf: ja, aanwezig

 

Wat zijn de voordelen van Nutri-Score voor uw bedrijf?

  • Het logo wordt door consumenten goed begrepen en kan leiden tot het maken van gezondere keuzes.
  • Het is voor consumenten makkelijk in één oogopslag te zien hoe gezond of ongezond een product is.
  • Producten kunnen ook onderling makkelijk vergeleken worden.
  • Gebaseerd op wetenschappelijk onderbouwde richtlijnen voor een gezond voedingspatroon.
  • Het logo kan er ook toe leiden dat u nog eens goed naar de receptuur van uw producten kijkt, waardoor u gezondere producten op de markt brengt.

 

Zelf doen of uitbesteden?

U kunt natuurlijk proberen alle informatie rondom het bereken van Nutri-Score zelf te verzamelen en te verwerken, echter dient er rekening gehouden te worden met diverse uitzonderingen. Daarnaast is de rekenmethode van de Nutri-Score geen vast gegeven, maar onderhevig aan nieuwe inzichten en onderzoeken. VoedingVeilig volgt deze ontwikkelingen op de voet. Wilt u Nutri-Score laten doen door een professional, dan bent u bij VoedingVeilig aan het juiste adres. Benieuwd geworden naar de mogelijkheden, vraag dan gratis en vrijblijvend een kennismakingsgesprek aan.

Nieuwsitem: Etiketten lezen én begrijpen

 

Nu ook een website met informatie rondom etiketten lezen én begrijpen

Heeft u ook problemen met het begrijpen van alle informatie op etiketten? Tegenwoordig is het lezen én begrijpen van etiketten een flinke uitdaging, door de overvloed aan kleine lettertjes, misleidende afbeeldingen, kleurrijke logo’s, onbegrijpelijke claims en 10-tallen (onbekende) ingrediënten.

De website (www.etiketlezen.nl) is opgesteld voor consumenten én voor ondernemingen met een kantine.

 

SupermarktSafari

Voor consumenten bied ik SupermarktSafari’s aan, waarbij ik in een klein groepje naar bijvoorbeeld de supermarkt of biologische winkel toe ga én daar ter plekke uitleg geef over gezonde(re) keuzes maken. Deze SupermarktSafari geef ik ook aan speciale doelgroepen, zoals bijvoorbeeld voor mensen met een voedselovergevoeligheid. Kijk voor meer informatie op SupermarktSafari.

 

KantineBoost

Voor ondernemingen met een kantine geeft ik een KantineBoost, waarbij ik informatie, adviezen en tips geef over hoe de kantine een gezonder assortiment kan aanbieden. Er is een KantineBoost speciaal voor bedrijven, scholen en sportfaciliteiten. Kijk voor meer informatie op BedrijfskantineBoost, SchoolkantineBoost en SportkantineBoost.

Blog: Glutenvrije events zijn helemaal van deze tijd

 

Glutenvrije events zijn helemaal van deze tijd

Ook dit jaar worden er weer verschillende events georganiseerd door de Nederlandse Coeliakie Vereniging (NCV) speciaal voor mensen met een glutenintolerantie. Maar er zijn ook steeds meer andere organisaties die het initiatief nemen om glutenvrije markten, lezingen en bijeenkomsten te organiseren.

 

Wat is coeliakie in het kort?

Coeliakie (spreek uit als seu-lia-kie) is een auto-immuunziekte die geactiveerd wordt door het eten van gluten. Bij een auto-immuunziekte maakt het lichaam antistoffen aan tegen het eigen weefsel. Er ontstaan daardoor ontstekingen in het darmslijmvlies van de dunne darm. De klachten kunnen per persoon verschillen, bijvoorbeeld kan de een last hebben van diarree terwijl iemand anders juist obstipatie krijgt. Ook kan de ene persoon last hebben van overgewicht en de ander juist veel gewicht verliest door coeliakie. In Nederland heeft gemiddeld 1 op de 100 personen coeliakie.

 

De Nederlandse Coeliakie Vereniging (NCV)

De NCV is een patiëntenvereniging en wordt door een grote groep vrijwilligers gerund, maar er is ook een vast team van professionele medewerkers die dagelijks klaar staan voor hun leden. De doelstelling van de vereniging is het vergemakkelijken van het leven met een glutenvrij dieet.

 

Event kalander

Hieronder een overzicht tot en met juni 2020 op welke momenten de leukste glutenvrije events plaatsvinden.

Up-date: helaas zal door het coronavirus een groot deel van de onderstaande evenementen niet doorgaan.

 

Deventer

Ouder en Kind workshop – zaterdag 7 maart 2020 (13.00 – 16.00 uur)

Hieronder een overzicht tot en met juni 2020 op welke momenten de leukste events plaatsvinden. Speciaal georganiseerd voor kinderen uit groep 3 t/m 8 van de basisschool, die zelf een glutenvrij dieet moeten volgen. Er worden allerlei kinderbaksels gemaakt die passen bij de tijd van het jaar. Na aanmelding wordt het adres bekend gemaakt waar de workshop plaatsvindt. Zie ook: Ouder & Kind Bakworkshop Deventer.

 

Veldhoven

Lentemarkt – zaterdag 7 maart 2020 (11.00 – 16.00 uur)

Georganiseerd door de NCV. Verschillende leveranciers van glutenvrije producten staan voor u klaar met heerlijke producten. En ook een diëtist, bakinstructrices en voorlichters zijn aanwezig om al uw vragen te beantwoorden.

Tip! Neem een koeltas mee en contant geld. U kunt niet bij elke leverancier pinnen.

Adresgegevens: Strand 365, Heerseweg 49 Veldhoven

 

Hengelo

Glutenvrije Brexit Bakery – dinsdag 10 maart 2020 (18.45 – 22.00 uur)

Tijdens deze workshop worden er ‘real English’ recepten gemaakt. Waaronder scones en een aantal andere lekkere hapjes. Alle deelnemers krijgen de recepten mee naar huis. Na aanmelding wordt het adres bekend gemaakt waar de workshop plaatsvindt. Zie ook: Glutenvrije Brexit Bakery, Hengelo.

 

Veldhoven

Paas bakworkshop – donderdag 12 maart (9.00 – 12.00 uur)

Dit belooft een ontzettende leuke workshop te worden in het thema Pasen. Er zullen paasbrood, kwarkbrood en mueslibollen gebakken worden. Na aanmelding wordt het adres bekend gemaakt waar de workshop plaatsvindt. Zie ook: Paas bakworkshop in Veldhoven.

 

Utrecht

Ouder en Kind workshop – zondag 15 maart (13.00 – 16.00 uur)

Speciaal georganiseerd voor kinderen uit groep 3 t/m 8 van de basisschool, die zelf een glutenvrij dieet moeten volgen. Er worden allerlei kinderbaksels gemaakt die passen bij de tijd van het jaar. Na aanmelding wordt het adres bekend gemaakt waar de workshop plaatsvindt. Zie ook: Ouder-kind bakworkshop.

 

Leiderdorp

Lentemarkt – zaterdag 28 maart 2020 (10.00 – 16.00 uur)

De deuren van de Lentemarkt staan van 10.00 uur tot 16.00 uur voor je open en je kunt er heerlijk glutenvrij shoppen, proeven en genieten!

  • Lekker shoppen in het complete magazijn van Glutenvrijemarkt.com
  • Leuke aanbiedingen
  • Proeven, proeven en natuurlijk proeven
  • Genieten van glutenvrije foodtrucks
  • Leuke activiteiten voor kinderen

De toegang tot de lentemarkt is gratis. Neem wel contant geld mee, u kunt namelijk niet bij elke leverancier pinnen.

Adresgegevens: Lijnbaan 8, 2352 CK Leiderdorp

 

Geervliet

Bakworkshop – woensdag 1 april (9.30 – 12.30 uur)

Deze workshop wordt regelmatig georganiseerd en het thema van de workshop gaat in overleg met de cursisten. Er kunnen broodjes, pizza’s, koekjes, cake, eierenkoeken, etc. gebakken worden. Alle deelnemers krijgen de gemaakte recepten mee naar huis. Zie ook: Bakworkshop in Geervliet.

 

Brielle

Workshop Pane e Pizza – donderdag 2 april (15.00 – 19.00 uur)

Van donderdag 2 april t/m zondag 5 april komt Chef-kok Marco Scaglione vanuit Italië naar Nederland om diverse glutenvrije bakworkshops te geven. Met zijn kennis en ervaring leert hij je hoe je een echte Italiaanse pizza en focaccia op tafel tovert. Voor de kosten en aanmelding zie de website: Workshops Glutenvrije Italiaanse Keuken.

 

Vianen

Nederlandse Coeliakie Dag – zaterdag 4 april 2020 (10.00 – 13.30 uur)

De jaarlijkse Nederlandse Coeliakie Dag zal op 4 april 2020 weer plaatsvinden in Vianen. Op deze dag zullen presentaties en lezingen worden gegeven. Op de glutenvrije markt kan je nieuwe producten ontdekken.

Adresgegevens: Prins Bernhardstraat 75, 4132 XE Vianen

 

Baarn

Glutenvrije markt Hoeve Ravenstein – zaterdag 11 april (10.00 – 17.00 uur)

Op de maandelijkse glutenvrije markt Hoeve Ravenstein worden onder andere verse Italiaanse koekjes (gluten- & lactosevrij) aangeboden. Daarnaast is er dagvers gebak, koeken, tartelettes (gluten-, melk, lactosevrij en vegan), nougat, dropjes en chocolade (glutenvrij). Natuurlijk kan er in de glutenvrije winkel uitgebreid geshopt worden. Er is op het terras een groot aanbod aan dagverse glutenvrije gerechten. Naast glutenvrij wordt er ook aandacht gegeven aan andere diëten en allergieën.

Als NCV lid ontvang je 10% korting op alle glutenvrij producten op vertoon van de NCV -ledenpas. De markten vinden plaats op iedere eerste zondag van de maand. De eerst volgende markt hierna zal dus zijn op 3 mei.

Adresgegevens: Landgoed Groeneveld Ravensteinselaan 3, 3744 ML Baarn

 

Utrecht

Bakworkshop brood – zondag 19 april 2020 (13.00 – 16.00 uur)

Tijdens deze bakworkshop worden de basisbeginselen van het glutenvrij brood bakken uitgelegd. Zie voor meer informatie omtrent kosten en aanmelding: Bakworkshop Brood.

 

Baarn

Glutenvrije markt Hoeve Ravenstein – zondag 3 mei 2020 (10.00 – 13.30 uur)

Op de maandelijkse glutenvrije markt Hoeve Ravenstein worden onder andere verse Italiaanse koekjes (gluten- & lactosevrij) aangeboden. Daarnaast is er dagvers gebak, koeken, tartelettes (gluten-, melk, lactosevrij en vegan), nougat, dropjes en chocolade (glutenvrij). Natuurlijk kan er in de glutenvrije winkel uitgebreid geshopt worden. Er is op het terras een groot aanbod aan dagverse glutenvrije gerechten. Naast glutenvrij wordt er ook aandacht gegeven aan andere diëten en allergieën.

Als NCV lid ontvang je 10% korting op alle glutenvrij producten op vertoon van de NCV -ledenpas. De markten vinden plaats op iedere eerste zondag van de maand. De eerst volgende markt hierna zal dus zijn op 7 juni.

Adresgegevens: Landgoed Groeneveld Ravensteinselaan 3, 3744 ML Baarn

 

Zevenbergen

Basis bakworkshop – vrijdag 8 mei 2020 (9.00 – 12.00 uur)

Tijdens deze bakworkshop worden de basisbeginselen van het glutenvrij bakken behandeld. Er worden onder andere pizza’s, broodjes en ontbijtkoek gebakken. Zie voor meer informatie: Basis Bakworkshop in Zevenbergen.

 

Hengelo

Bakworkshop – dinsdag 12 mei 2020 (18.45 – 22.00 uur)

Altijd al vragen gehad over glutenvrije koekjes en koeken bakken? Natuurlijk is er ook tijdens de les tijd om ervaringen en tips met elkaar uit te wisselen. Op deze website kan je je aanmelden: Thema bakworkshop: Koekenbaker, Hengelo.

 

Almelo

Informatieavond coeliakie donderdag – 14 mei 2020 (19.15 – 21.30 uur)

ZorgAccent diëtistes Heske Brouwer en Carlijn Reith, die aangesloten zijn bij het NCV diëtistennetwerk, organiseren samen Astrid Klein Oonk (NRC bakinstructrice en ervaringsdeskundige) een informatie avond over coeliakie in Almelo. In een ontspannen sfeer wordt alles verteld over de laatste ontwikkelingen m.b.t. coeliakie en kunnen ervaringen uitgewisseld worden. Men kan zich opgeven via ZorgAccent.

Kosten bedragen € 15,00 per persoon (soms is declaratie via de zorgverzekeraar mogelijk).

 

Leiden

Bakworkshops Italiaanse zomer – dinsdag 26 mei 2020 (19.15 – 21.45 uur)

De workshop is voor iedereen die een glutenvrij dieet moet volgen of daarvoor bakt. Info en/of aanmelden bij Karen van Zuilen o.v.v. telefoon- en lidmaatschapsnummer NCV. Zie voor meer informatie: Bakworkshop Italiaanse zomer in Leiden.

 

Groningen

Groepsreis – vrijdag 5 juni tot en met maandag 8 juni 2020

Deze groepsreis is voor iedereen die een heerlijk weekend onbezorgd glutenvrij wil genieten. In samenwerking met Hotel Aduard (lid van de NCV Horeca Alliantie Glutenvrij) organiseert de NCV een geheel verzorgd glutenvrij arrangement. Zie voor opgave en kosten van de reis: Groepsreis Groningen.

 

Baarn

Glutenvrije markt Hoeve Ravenstein – zondag 7 juni (10.00 – 17.00 uur)

Op de maandelijkse glutenvrije markt Hoeve Ravenstein worden onder andere verse Italiaanse koekjes (gluten- & lactosevrij) aangeboden. Daarnaast is er dagvers gebak, koeken, tartelettes (gluten-, melk, lactosevrij en vegan), nougat, dropjes en chocolade (glutenvrij). Natuurlijk kan er in de glutenvrije winkel uitgebreid geshopt worden. Er is op het terras een groot aanbod aan dagverse glutenvrije gerechten. Naast glutenvrij wordt er ook aandacht gegeven aan andere diëten en allergieën.

Als NCV lid ontvang je 10% korting op alle glutenvrij producten op vertoon van de NCV -ledenpas. De markten vinden plaats op iedere eerste zondag van de maand. De eerst volgende markt hierna zal dus zijn op 5 juli.

Adresgegevens: Landgoed Groeneveld Ravensteinselaan 3, 3744 ML Baarn

 

Otterloo

Kinderkamp – vrijdag 12 juni 2020 tot zondag 14 juni 2020 (19.00 – 14.00 uur)

Speciaal voor kinderen van 8 t/m 15 jaar wordt er een kamp georganiseerd. Wat er allemaal wordt gedaan, zal nog een verrassing blijven. De locatie is “De Nieuwe Hof” in Otterlo. Deze accommodatie heeft een weiland, er is een bos in de buurt. Knutselspullen en spelletjes zijn er ook. Voor opgave zie: Kinderkamp Gelderland.

 

Nieuwleusen

Bakworkshop – zaterdag 13 juni (9.30 – 12.00 uur)

Kom ook mee doen met de bakworkshop. Het thema is de zomer! Iedereen kan en mag meedoen. Opgeven via .

Kosten: NCV Leden €11,00, introducees €15,00 en niet-leden €26,50

 

Utrecht

Bakworkshop brood – zondag 28 juni 2020 (13.00 uur – 16.00 uur)

Tijdens deze bakworkshop worden de basisbeginselen van het glutenvrij brood bakken uitgelegd. Wil je ook iets anders leren bakken? Geef dit aan bij je aanmelding! Je kan je opgeven via .

Kosten: NCV Leden €11,00, introducees €15,00 en niet-leden €26,50

Blog: Claims op de verpakking, wat is (niet) toegestaan?

 

Claims op de verpakking, wat is (niet) toegestaan?

Tegenwoordig kunt u op bijna iedere verpakking van levensmiddelen wel een claim lezen, zoals bijvoorbeeld de claim “rijk aan ijzer”, “bron van vitamine B12” of “light”.
Maar wat zegt deze claim nu eigenlijk? En zijn er ook verschillende soorten claims?

 

Wat is een claim?

Een claim op de verpakking van levensmiddelen is vaak een (positieve) bewering over de samenstelling en/of eigenschappen van het levensmiddel. Een fabrikant van een levensmiddel plaatst deze claim op de verpakking omdat gelijkwaardige producten van dezelfde fabrikant of concurrenten deze bewering niet waar (kunnen) maken.

Bijvoorbeeld op een zak naturel chips staat de claim “light”, wat aangeeft dat er bijvoorbeeld minder vet in deze chips zitten dan in andere soortgelijke naturel chips.

 

Verschillende soorten claims

Er zijn verschillende soorten claims, namelijk voedingsclaims, gezondheidsclaims en medische claims. Deze laatste claim is niet toegestaan op levensmiddelen. De andere 2 claims mogen dat -onder bepaalde voorwaarden- wel.

 

Voedingsclaims

Een voedingsclaim is een claim die gaat over de samenstelling van het betreffende levensmiddel. Officieel is het “een claim die stelt, de indruk wekt of impliceert dat een levensmiddel bepaalde heilzame voedingseigenschappen heeft die zijn toe te schrijven aan”.

 

Voorbeelden van voedingsclaims:

  • Vetvrij

De claim dat een levensmiddel vetvrij is, is alleen toegestaan als het vetgehalte van het product maximaal 0,5 g/100 g of 0,5 g/100 ml bedraagt.

  • Vezelrijk

De claim dat een levensmiddel vezelrijk is, is alleen toegestaan als het vezelgehalte van het product minimaal 6 g/100 g of 3 g/100 kcal bedraagt.

  • Bron van omega-3-vetzuren

Een claim dat een levensmiddel een bron van omega-3-vetzuren is, is alleen toegestaan als het product per 100 g en per 100 kcal ten minste 0,3 g alfa- linoleenzuur of ten minste 40 mg eicosapentaeenzuur en docosahexaeenzuur tezamen bevat.

 

De gehele lijst aan voedingsclaims staat omschreven in een Europese Verordening (1924/2006). Alleen voedingsclaims die in deze verordening zijn opgenomen mogen -onder bepaalde voorwaarden- worden geplaatst op verpakkingen van levensmiddelen. Andere voedingsclaims, zoals “zonder toegevoegde zoetstoffen”, “koolhydraatarm” of “eiwitvrij” zijn dus niet toegestaan.

 

Gezondheidsclaims

Een gezondheidsclaim is een claim die gaat over het effect van het betreffende levensmiddel. Officieel is het “een claim die stelt, de indruk wekt of impliceert dat er een verband bestaat tussen een levensmiddelencategorie, een levensmiddel of een bestanddeel daarvan en de gezondheid”.

 

Voorbeelden van gezondheidsclaims:

  • Calcium is nodig voor de instandhouding van normale tanden

De claim mag alleen worden gebruikt voor levensmiddelen die ten minste een bron van calcium zijn.

  • Linolzuur draagt bij tot de instandhouding van normale cholesterolgehalten in het bloed

De claim mag alleen worden gebruikt voor levensmiddelen die ten minste 1,5 g linolzuur per 100 g en per 100 kcal bevatten.

 

De gehele lijst aan gezondheidsclaims staat omschreven in een Europese Verordening (432/2012). Alleen gezondheidssclaims die in deze verordening zijn opgenomen mogen -onder bepaalde voorwaarden- worden geplaatst op verpakkingen van levensmiddelen. Andere gezondheidsclaims zijn dus niet toegestaan.

 

Er zijn ook nog 2 soorten speciale gezondheidsclaims:

Claims omtrent ziekterisicobeperking

Dit is een claim die stelt, de indruk wekt of impliceert dat de consumptie van een levensmiddelencategorie, een levensmiddel of een bestanddeel daarvan een risicofactor voor het ontstaan van een ziekte bij de mens in significante mate beperkt.

 

Voorbeeld van een ziekterisicobeperking claim:

  • Het is aangetoond dat plantenstanolesters het bloedcholesterol verlagen. Een hoog cholesterolgehalte is een risicofactor voor de ontwikkeling van coronaire hartziekten.

 

Claims omtrent ontwikkeling en gezondheid van kinderen

 

Voorbeeld van zo’n claim:

  • Vitamine D is nodig voor een normale groei en ontwikkeling van het beendergestel van kinderen.