Blog: Additieven of E-nummers

 

Additieven of E-nummers

Additieven in levensmiddelen (ook vaak E-nummers genaamd) zijn hulpstoffen die bewust aan voedsel worden toegevoegd om bijvoorbeeld het uiterlijk of de houdbaarheid te verbeteren.
Uiteraard mag een additief niet zomaar worden toegevoegd. De belangrijkste regels over het gebruik en toelating van additieven zijn opgenomen in Verordening (EG) nr. 1333/2008 inzake levensmiddelenadditieven.

 

De definitie van een levensmiddelenadditief

In de EU-wetgeving 1333/2008 staat de volgende definitie: „levensmiddelenadditief”: elke stof, met of zonder voedingswaarde, die op zichzelf gewoonlijk niet als voedsel wordt geconsumeerd en gewoonlijk niet als kenmerkend voedselingrediënt wordt gebruikt, en die voor technologische doeleinden bij het vervaardigen, verwerken, bereiden, behandelen, verpakken, vervoeren of opslaan van levensmiddelen bewust aan deze levensmiddelen wordt toegevoegd, met als gevolg of redelijkerwijs te verwachten gevolg dat de stof zelf of bijproducten ervan, direct of indirect, een bestanddeel van die levensmiddelen worden.”

 

Soorten additieven / E-nummers en hun functionele klassen

In Verordening (EG) nr. 1333/2008 worden de verschillende technologische doelen omschreven als “functionele klassen”. Deze functionele klassen worden gebruikt in de ingrediëntenlijst op het etiket van levensmiddelen:

E100 – E181: Kleurstoffen

E200 – E252: Conserveermiddelen

E260 – E297: Voedingszuren

E300 – E321: Antioxidanten

E322 – E392: Voedingszuren

E400 – E495: Emulgatoren, stabilisatoren, geleermiddelen en verdikkingsmiddelen (behalve E420 – E421: deze behoren namelijk bij de Zoetstoffen)

E500 – E586: Zuurteregelaars, antiklontermiddelen en rijsmiddelen

E620 – E650: Smaakversterkers

E900 – E915: Glansmiddelen en antischuimmiddelen

E920 – E928: Meelverbeteraars

E938 – E949: Verpakkingsgassen

E950 – E969: Zoetstoffen

E990 – 1525: Andere stoffen (o.a. oplosmiddelen voor aroma’s)

 

Welk additief is toegestaan in een levensmiddel?

Het kan erg ingewikkeld zijn om dit uit te zoeken, maar via de volgende stappen kan worden gecontroleerd of het toegestaan is om een bepaald additief toe te voegen aan het levensmiddel:

Stap 1: Bepaal de levensmiddelencategorie. (in 1333/2008 staat dit in bijlage II, deel D)

Stap 2: Bepaal om welk additief het gaat. (in bijlage II, deel C van 1333/2008 staat dit vermeld)

Stap 3: Bepaal of het additief mag worden toegevoegd in de betreffende levensmiddelen categorie (en eventueel onder welke voorwaarden). (in 1333/2008 staat dit in bijlage II, deel E)

Stap 4: Controleer of er wellicht uitzonderingen of beperkingen zijn. Deze uitzonderingen/beperkingen staan vaak vermeld in de voetnoten, in bijlage II, deel E van 1333/2008.

 

Strikte regels aan toelating van levensmiddelenadditieven

Additieven worden pas toegelaten wanneer verschillende wetenschappelijke onderzoeken hebben aangetoond dat de toepassing ervan geen gezondheidsrisico’s oplevert. Dit wordt beoordeeld door de European Food Safety Authority (EFSA).

Volgens de Warenwet mogen ze alleen worden goedgekeurd:

  • Indien er voldoende technische noodzaak is aangetoond.
  • Indien het nagestreefde doel niet met andere economisch en technisch bruikbare methoden bereikt kan worden.
  • Indien deze bij de voorgestelde hoeveelheden en gebruik geen enkel gevaar voor de gezondheid van de consument.
  • Indien het gebruik ervan de consument niet misleidt.

 

Als een levensmiddelenadditieven in de Europese Unie worden toegelaten, krijgen ze een E-nummer. De “E” staat voor “Europees” en het nummer wat hierdoor wordt gevolgd staat voor de code van de gebruikte stof. Bijvoorbeeld E300 = ascorbinezuur (ook vit. C genaamd).

 

Zelf doen of uitbesteden?

U kunt natuurlijk proberen alle regels met betrekking op additieven zelf te verzamelen en te verwerken, echter dient er rekening gehouden te worden met diverse uitzonderingen en bepalingen. Besteed daarom dit complexe proces rondom additieven uit aan een professional. Bij VoedingVeilig bent u dan aan het juiste adres. Benieuwd geworden naar de mogelijkheden, vraag dan gratis en vrijblijvend een kennismakingsgesprek aan.

Blog: Novel Foods, oftewel nieuwe levensmiddelen

 

Novel Foods, oftewel nieuwe levensmiddelen

Ook wel eens gehoord van Novel Foods? Of juist helemaal geen idee wat hiermee bedoeld wordt. In dit blog leest u er alles over.

 

Wat zijn Novel Foods?

Novel Foods zijn zogenoemde “nieuwe” levensmiddelen of nieuwe voedingsingrediënten die vóór 15 mei 1997 nog niet in significante mate door de mens werden geconsumeerd of volgens nieuwe methoden zijn produceert in de Europese Unie.

 

Aan welke wetgeving moeten Novel Foods voldoen?

Met ingang van 1 januari 2018 in de nieuwe Novel Foods Verordening (EU) nr. 2015/2283 in werking gesteld. De Verordening vervangt Novel Food Verordening (EU) nr. 258/97 en Novel Foods Etiketteringsverordening (EU) nr. 1852/2001. De nieuwe verordening heeft tot een nieuw Nederlands Warenwetbesluit geleid (Warenwetbesluit nieuwe voedingsmiddelen en genetisch gemodificeerde levensmiddelen).

De nieuwe verordening regelt de toelating van nieuwe voedingsmiddelen, ingrediënten en methoden. De Novel Foods hebben een nieuwe omschrijving gekregen in artikel 3, sub 2a. “Nieuwe voedingsmiddelen”: alle levensmiddelen die binnen de Unie vóór 15 mei 1997 niet in significante mate voor menselijke voeding werden gebruikt, en die onder ten minste een van de volgende 10 categorieën vallen. Een aantal voorbeelden van deze categorieën zijn bijvoorbeeld:

  • Levensmiddelen bestaand uit, geïsoleerd uit of geproduceerd uit micro-organismen, schimmels of algen
  • Levensmiddelen bestaand uit, geïsoleerd uit of geproduceerd uit celcultuur of weefselkweek afgeleid van dieren, planten, micro-organismen, schimmels of algen

 

De uitgangspunten voor deze verordening zijn dat het nieuwe voedingsmiddel:

  • Geen gevaar mag opleveren voor de consument
  • De consument niet mag misleiden
  • Niet minder voedingsstoffen mag leveren dan het originele product

 

Uitzonderingen

Er zijn ook wat uitzonderingen, o.a. additieven, aroma’s en Genetisch Gemodificeerde Organisme (GMO’s). Deze zijn uitgezonderd en vallen buiten het toepassingsgebied, omdat ze onder specifieke reglementering vallen:

  • Levensmiddelenadditieven vallen onder Verordening (EG) nr. 1333/2008
  • Aroma’s voor gebruik in voedingsmiddelen vallen onder Verordening (EG) nr. 1334/2008
  • GMO’s voor voeding en diervoeding vallen onder Verordening (EG) nr. 1829/2003

 

Wanneer valt een voedingsmiddel onder de Novel Food wetgeving?

Men dient te controleren of het nieuwe voedingsmiddel is opgenomen in de lijst van toegelaten nieuwe voedingsmiddelen. Alle levensmiddelen die al zijn toegelaten als Novel Food staan vermeld in een online Novel Food catalogus van de Europese Unie.

Indien het voedingsmiddel niet op de unielijst staat vermeld, dan dient men te onderzoeken of het vóór 15 mei 1997 in significante mate voor menselijke voeding gebruikt werd. Men moet aantoonbaar maken dat het voedingsmiddel vóór 15 mei 1997 gegeten/gedronken werd in de Europese Unie.

 

Hoe verloopt de Novel Food procedure?

Voordat een Novel Food in de handel gebracht mag worden, moet het getoetst worden aan wetenschappelijke evaluaties. In de algemene toelatingsprocedure verordening (EG) nr. 2017/2469 wordt aangegeven dat er een Novel Food dossier opgebouwd moet worden. Zo dient er een toxicologisch onderzoek uitgevoerd te worden, maar ook een innameberekening. Er dient vastgesteld te worden welke hoeveelheid de consument veilig kan consumeren. Er dient een veilige hoeveelheid (use level) van het Novel Food is verschillende toepassingen worden berekend. Er zijn vele wetenschappers die het dossier zullen beoordelen, waardoor in veel gevallen aanvullend onderzoek nodig is.

 

Voorbeelden van Novel Foods

Voedingsmiddelen verkregen uit nieuwe bronnen of nieuwe methoden. Bijvoorbeeld “kweekvlees”, waarbij stamcellen van een koe opgekweekt zijn tot stukjes spiervezel. Of champignons die behandeld zijn met UV licht waardoor ze (meer) vitamine D bevatten. Daarnaast ook levensmiddelen die bestaan uit technisch vervaardigd nanomateriaal, zoals bijvoorbeeld kleurstof E171.

Traditionele voedingsmiddelen die in landen buiten de EU al werden gegeten. Bijvoorbeeld chiazaden en bepaalde insecten.

Nieuwe voedingsmiddelen, zoals bijvoorbeeld chondroïtinesulfaat (een suikerverbinding) welke in de handel wordt gebracht als voedselingrediënt voor gebruik in voedingssupplementen.

Functionele ingrediënten die een extra effect geven ten opzichte van “normale voeding”. Bijvoorbeeld halvarine waaraan plantensterolen zijn toegevoegd met een cholesterolverlagend effect.

Extra: bovenstaande voorbeelden zijn allen -in de basis- voorbeelden van Novel Foods, echter nog niet allen zijn ook daadwerkelijk al goedgekeurd als Novel Food.

 

Wie controleert de veiligheid van de Novel Foods?

De veiligheid van het nieuwe voedingsmiddel of ingrediënt wordt vanaf 2005 in Nederland beoordeeld door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Op Europees niveau vallen de Novel Foods onder de verantwoordelijkheid van de Europese Voedselveiligheid Autoriteit (EFSA). De NVWA houdt toezicht op de naleving en treedt ook op als een nieuw voedingsmiddel zonder de vereiste Europese toestemming op de markt wordt gebracht.